Leken kunnen prima een rechtskundig oordeel vellen
In de VS doen ze het al jaren, dus waarom zou het hier niet kunnen? In Netwerk van 26 april werd een rigoureus voorstel gedaan: de lekenrechtbank. Advocatie.nl hoort graag uw mening.
Reacties
Er zijn 22 reacties.
mee eens, want... M.n. voor strafzaken. In de lekenrechtspraak zullen advocaten (en in strafzaken ook het OM) de leek eerst uitleggen welke juridisch relevante rechtsregels een rol dienen te spelen bij de beoordeling van een zaak. Er is mijn inziens dan geen enkel bezwaar om mensen die een gezond verstand hebben (ook zonder een achtergrond in het recht) toch een deskundig juridisch oordeel te laten geven. Rechters oordelen doorgaans op grond van een 'gut feeling'. Die gut feeling is mede vormgegeven door de juridische achtergrond van de rechter. De rechter construeert in de uitspraak een juridisch sluitende argumentatie voor het gut-oordeel dat hij in eerste instantie heeft. Wat er bij lekenrechtspraak gebeurt is dat de leek eerst onderwezen wordt in de (relevante) rechtsregels om vervolgens - gelijk aan de rechter - op grond van de 'gut feeling' een oordeel te geven. Leken oordelen dan op dezelfde wijze als rechters. W.S., 9 mei 2005 13:25
mee oneens, want... Nederland heeft vanaf de late middeleeuwen altijd een voorhoederol gespeeld: Volkenrecht,zeerecht en strafrecht waarin een prominente plaats aan de wetenschap is toegekend die juist tegen het primitieve volksgevoelen inging: bv afschaffen van heksenprocessen, tegen de tortuur,cellulaire ipv gemeenschapsstraf.humanisering van strafrecht.De huidige rechtspraak voldoet en is toereikend. Lekenrechtspraak past niet zo in onze traditie. Waar bv in pachtrechtspraak, militair strafrecht en tuchtrechtspraak voor 'leken'een plaats is ingeruimd betreft dit steeds experts op het specifieke deelgebied. Tegemoetkomen aan iedere poging 'het gezonde volksgevoel'een plaats te geven,moet met kracht worden voorkomen.Overigens is de invloed van leken bij rechtspraak in andere democratische landen vaak beperkt: schuldig of onschuldig. De strafsoort en maat aan de beroepsrechter overgelaten. E.Haaxma,advocaat, 9 mei 2005 11:10
mee oneens, want... Je vraagt ook je tandarts niet om een oordeel te vellen over je lekkende kraan of je niet startende auto! Paul Caris, 4 mei 2005 11:54
mee oneens, want... Dit is totale onzin. Je hebt leken in alle soorten en maten. Bovendien laten zij zich meer door emoties leiden en niet door kennis. Renate, 1 mei 2005 23:02
mee oneens, want... Gezien gebrek aan juridische kennis kunnen leken nooit rechtvaardig, althans in verlengstuk van de wet oordelen. Rob van der Woude, 30 apr 2005 9:28
mee eens, want... het geeft een breder maatschappelijk draagvlak. Wel beter uitgebalanceerd dan in de VS, en slechts in strafzaken over feitelijke vragen. Geeft ook een belangrijkere en eloquentere rol aan advocaat. R. Dufour, 29 apr 2005 17:12
mee oneens, want... Ik kan mij natuurlijk vergissen maar in de Verenigde Staten vellen leken, ik neem aan dat U hier naar de juryrechtspraak verwijst, geen rechtskundig oordeel. In de VS vellen rechters, hetzij federale rechters hetzij deelstaatrechters, de rechtskundige oordelen. Leken kunnen geen rechtskundige oordelen vellen, is een contradictie trouwens, want daartoe zijn slechts wij die van het vak zijn in staat:-). Sander, 28 apr 2005 17:46
mee oneens, want... omdat het oordeel niet gestoeld is op enige kennis van het recht. Leken kunnen wel een oordeel geven maar dat oordeel mag geen consequenties hebben. L. de Vries, 28 apr 2005 14:44
mee eens, want... Leken zijn zeer goed in staat om een eerlijk oordeel uit te spreken in een bepaalde zaak. Rinus, 28 apr 2005 12:21
mee oneens, want... Uit het enkele feit dat leken al jaren in de VS een oordeel vellen niet ook blijkt dat zij daarmee een (prima) rechtskundig oordeel vellen, met de nadruk op kundig. J.M.C. Billet, 28 apr 2005 10:29
mee oneens, want... Ons strafrechtssysteem is niet bedoeld om uitdrukking te geven aan wat volgens de samenleving wel en niet mag, dat staat al in de wet. Of een straf wordt opgelegd of niet betekent niet dat een gedraging of feit wel respetievelijk niet wordt geoorloofd. het neutraal , objectief beoordelen van relevante en niet relevante feiten en bewijsmiddelen in het kader van de strafwet en dat vervolgens afwegen tegen de wettelijke regels heeft een gedegen juridische opleiding nodig. Zonder juridische opleiding wordt een vorm van "rechtvaardigheid" gecreeerd gebaseerd op emoties subjectiviteit van de oordelende persoon en of is beinvloeding anderszins veel moeilijker uit te sluiten en waarschijnlijk pas achteraf vast te stellen. Als dat al tijdig aantoonbaar kan worden vastgesteld is er een instantie al voorbij. jense, 28 apr 2005 10:28
mee oneens, want... kans is te groot dat geoordeeld wordt op emotie ipv juridische inhoud C.P.R.M. Dekker, 28 apr 2005 10:05
mee eens, want... Naar mijn mening zou het goed zijn als er naast bewijs voering en pleidooien van de advocaten die er uiteraard alles aan doen om gaten in de wet te vinden en te omzeilen, ook de normen, waarde en principe kwesties worden meegenomen. Op deze manier krijg je straffen waar de maatschappij zich ook in kan vinden. Carola van de Munt, 28 apr 2005 9:55
mee oneens, want... zoals de naam in uw stelling het al zegt: een rechtskundig oordeel, m.a.w. een oordeel door personen die kundig zijn in het recht, bekwaam in het recht, kan alleen gegeven worden door rechtsgeleerden, niet door leken. Zij missen immers enige wetenschappelijke bekwaamheid op dit gebied. Net zomin als rechtsgeleerden geen medische verrichtingen dienen te doen, dienen leken zich te onthouden van enig rechtskundig oordeel. Pascal Bovens, 28 apr 2005 9:53
mee oneens, want... Veel leken zijn niet in staat afstand te nemen van persoonlijke voorkeuren en onderbuikgevoelens. Probeer een terechte strafrechtelijke vrijspraak maar eens uit te leggen aan een leek.... Lidwien Wellen, 28 apr 2005 9:38
mee oneens, want... Men doet net alsof de enige vraag is die naar de bewezenverklaring. Was het maar zo simpel. Bij mij doemt het beeld op van het Colosseum in de Romeinse tijd waarbij de Christenen de arena in werden gejaagd, tesamen met een gezellig clubje leeuwen en waarbij het publiek met de de duim omhoog/omlaag aan de keizer liet weten of de christen in kwestie nog even mocht doorvechten (totdat hij werd opgevreten) of de volgende dag mocht terugkomen voor de tweede ronde. Verder: de rechter moet toch onafhankelijk zijn? Daar is geen sprake meer van als leken die iha minder in staat zijn om, net als professionals, emotionele afstand te nemen, moet oordelen over iemands vrijheid. Laten we nu liever niet meegaan in de house van "hoe houden we de kiezers happy"maar meer met "hoe leggen we het de burgers uit". Hier is misschien een mooie taak voor de rechters weggelegd om hun vonnissen beter te motiveren en voor de pers om op een juiste manier de vonnissen weer te geven. Als je goed kunt uitleggen waarom een bepaald vonnis geveld wordt, komt het begrip vanzelf. Marietje, 28 apr 2005 9:14
mee oneens, want... Niet professioneel, geen besef (juridisch) kader, emotioneel Bard van Veen, 28 apr 2005 9:13
mee oneens, want... dan krijg je allemaal oordelen vanuit een onderbuik gevoel. Een onprettig mens loopt een grotere kans te verliezen, terwijl onprettig zijn niets zegt over het gelijk of ongelijk hebben. B.J.G.L. Jaeger, 28 apr 2005 9:07
mee oneens, want... Alsdan rechtspraak op de golven van de media. Teveel te beïnvloeden. P.F.W.A. van Dam, 28 apr 2005 8:44
mee eens, want... Recht is vaak een kwestie van gezond verstand en dat heeft menige leek soms meer dan een advocaat AJR Oude Middendorp, 28 apr 2005 8:12
mee oneens, want... Leken kunnen ongetwijfeld prima een oordeel vellen en doen dat ook dag in dag uit. Maar dat wil niet zeggen dat er dan sprake is van een rechtskundig verantwoord oordeel. CB, 27 apr 2005 22:57
mee eens, want... Niet alle zaken zijn zo ingewikkeld dat alleen juristen ze zouden kunnen behandelen. Daarnaast vertonen sommige rechters wereldvreemd gedrag, ze lijken dan doorgeschoten in hun juridische ijver. Door leken binnen te halen, verklein je m.i. de afstand van de magistratuur tot de burger, en kun je op meer begrip bij diezelfde burger rekenen voor de genomen beslissingen. Vera de Leeuw, 27 apr 2005 21:54
