Het spreekrecht voor slachtoffers is een vooruitgang

Sinds januari 2005 hebben slachtoffers spreekrecht. Hiermee krijgen de slachtoffers de mogelijkheid om hun eigen verhaal te doen bij de rechter. Dit spreekrecht kan zowel mondeling als schriftelijk geschieden. Doel van het spreekrecht is om het slachtoffer een sterkere positie te bieden binnen het strafproces. Het slachtoffer mag alleen spreken over de gevolgen van het misdrijf en niet over het misdrijf zelf. Het spreekrecht is gebaseerd op de Wet spreekrecht en de Aanwijzing spreekrecht en schriftelijke slachtofferverklaring.

De schriftelijke slachtofferverklaring biedt veel voordelen voor het slachtoffer en kan fungeren als volwaardig alternatief voor het spreekrecht. De schriftelijke slachtofferverklaring kan verder dienen als voorbereiding op het spreekrecht. Het spreekrecht fungeert dan als mondelinge toelichting op de schriftelijke slachtofferverklaring. Echter leidt de schriftelijke slachtofferverklaring in geen geval tot een plicht om de verklaring mondeling toe te lichten.

Wanneer een slachtoffer gebruik maakt van het spreekrecht is het de rechter toegestaan datgene wat het slachtoffer zelf verklaart bij zijn beslissing te betrekken. Daarnaast kan er een preventieve werking uitgaan van het spreekrecht. Namelijk om verdachten ervan te weerhouden verdere delicten te plegen.

Echter, het spreekrecht geldt niet voor alle slachtoffers. Het geldt voor slachtoffers en nabestaanden van misdrijven waar acht jaar of meer gevangenisstraf voor kan worden gegeven. Daarnaast zijn het spreekrecht en de slachtofferverklaring bedoeld voor een aantal andere specifiek in de wet genoemde misdrijven zoals zedenmisdrijven, bedreiging, stalking, mishandeling welke de dood of zwaar lichamelijk letsel tot gevolg heeft gehad, vechterij, dood of zwaar lichamelijk letsel door schuld en verkeersongevallen met dood of ernstig lichamelijk letsel tot gevolg.

Woensdag 5 januari j.l. heeft presentator Harmen Roeland als een van de eerste slachtoffers van een geweldsdelict gebruik gemaakt van het spreekrecht. Roeland werd in juli j.l. mishandeld op het Centraal Station van Amsterdam en verloor daardoor het gezichtsvermogen aan zijn linkeroog. Roeland heeft de gevolgen voor hem van het misdrijf verteld aan de rechter. Roeland wordt hierin bijgestaan door mr. Hiddema.

De advocaat van de verdachte, mr Mekke, vindt het onderwerp spreekrecht een té gevoelig onderwerp om daarop in dit stadium te reageren.
En u?

Nog even de stelling: Het spreekrecht voor slachtoffers is een vooruitgang.

Reacties

Er zijn 10 reacties.

mee eens
Ik heb gezien dat het voor familie van de slachtoffers heel belangrijk is dat ze tijdens een rechtszaak ook hun gevoelens kunnen uiten. Ik woonde een zaak bij in Den Bosch in hoger beroep voor het Hof. Daarbij kregen slachtoofers in de zaak Paul S. gelegenheid van de rechtbank om te spreken. Een prima idee en als ik het wel heb was het de eerste keer voor het gerechtshof
drs.J.W.Swaen, 25 jan 2005 21:48

mee oneens
Uit dossier blijkt iha genoegzaam de ellende die slachtoffer overkomen is, professionals ter zitting weten dan wel genoeg. Zaak verstoort zitting en evenwicht tussen partijen, waarbij het slachtoffer reeds voldoende door OM vertegenwoordigd wordt, voegt niets relevants toe
J. Kolk, 21 jan 2005 23:04

mee eens
Geachte lezer (collega KSU'er) Leuk dat grafiekje eronder, maar wat betekenen die cijfers? Als het percentages zijn, waarom tellen zedan niet op tot 100? succes, michiel gitzels
michiel, 19 jan 2005 21:55

mee oneens
Volstrekt in strijd met de onschuldspresumptie. Ik moet nog zien of deze rechtspraktijk / -regel stand houdt bij het EHRM. Ik heb geen bezwaar tegen het spreekrecht in een speciale strafmaatzitting, echter nadát de verdachte daadwerkelijk is veroordeeld.
mr. M.J.M. Kievits / Kievits Konsults Rechtsbijsta, 19 jan 2005 19:19

mee eens
Erkenning is voor het slachtoffer erg belangrijk. Het is erg belangrijk vind ik dat het slachtoffer bij de zaak betrokken wordt en er zerieus naar het slachtoffer geluisterd wordt.
arjan, 17 jan 2005 13:33

mee oneens
In de praktijk zal het slachtoffer het over meer hebben dan wat de wetgever beoogde. Ik ben voorstander van een zo objectief mogelijke werking van het recht. Het wordt op deze wijze allemaal erg persoonlijk 'gespeeld' op de zitting. De verdachte kan moeilijk hierop reageren of dan nog vragen om nadere gegevens. De verdachte wordt daarmee toch enigszins met zijn rug tegen de muur gezet
mr. F.A.J. van Rijthoven, 17 jan 2005 10:54

mee eens
uit eigen ervaring: mijn moeder is op 11 april 1997 vermoord door een jonge vrouw van toen 22 jaar en haar vriend van toen 17 jaar. Beide verdachten zijn door de rechtbank Leeuwarden d.d.9 december 1997 veroordeeld tot 8 jaar gevangenisstraf, t.b.s en vergoeding kosten begrafenis. Ik heb toen een brief geschreven over mijn gevoelens en ideeen omtrent de strafmaat aan de President van de Rechtbank Leeuwarden, die mijn brief ter zitting heeft voorgelezen! Ik heb dat als een enorme steun ervaren dat ook recht werd gedaan aan de gevoelens van mij en mijn broers als nabestaanden van het slachtoffer, in de wellicht ijdele hoop dat een en ander de moordenaars aan het denken zou zetten. Inmiddels hebben de moordenaars van mijn moeder de gevangenisstraf in 2002 helaas achter de rug , hun proefverlof loopt nog, terwijl de ene moordenares de begrafeniskosten aflost met een bedrag van 30,-- euro per maand, waar ik nu ook nog telkens een aanmaning moet sturen (sic!) .... U ziet wel dat de zaak voor de moordenaars eigenlijk geen rol speelt, terwijl ik daar altijd mee bezig ben.. Hoewel het bij de zitting dus enige genoegdoening gaf om te laten weten wat voor impact de moord op mij en mijn broers had,kwam de grootste klap toe voor hen de gevangenisstraf "erop" zat en wij a.h.w. met lege handen zijn achtergebleven!
J.S.Gosselaar-van harmelen, 14 jan 2005 18:12

mee oneens
Uitvloeisel van de om zich heen grijpende slachtofferitis.
B.J. van Spaendonck, 13 jan 2005 16:46

geen mening
Gefeliciteerd met uw onzinnige stelling. Zou het niet handig zijn om iets duidelijker te zijn? Vooruitgang voor het slachtoffer? Vooruitgang voor de zitting? Wat bedoelt u?
Ilija Petkovski, 13 jan 2005 9:58

mee eens
Zowel voor het toelichten van de gebeurtenis als voor het slachtoffer zelf lijkt me dit een goede vooruitgang. Het is niet niks wat iemand meemaakt en ik vind het zeker een vooruitgang dat er ook naar het slachtoffer geluisterd wordt en dat de rechter hoort wat voor impact zoiets heeft op iemands leven.
vera, 12 jan 2005 23:17