De inzet van rechters die de ontslagleeftijd van 70 jaar hebben bereikt, krijgt een permanent karakter. Volgens het kabinet levert deze regeling aantoonbaar extra capaciteit op en helpt zij de doorlooptijden in de rechtspraak te verkorten.
Meer capaciteit nodig
De Rechtspraak kampt al langere tijd met een tekort aan rechterlijke capaciteit. Volgens de evaluatie van de tijdelijke 70+ regeling is dat tekort niet snel opgelost, onder meer doordat de instroom van nieuwe rechters tijd kost en ervaren rechters nodig zijn voor de opleiding. De regeling maakt het mogelijk dat rechters na hun wettelijke ontslagleeftijd nog enkele jaren kunnen doorwerken als rechter-plaatsvervanger, tot uiterlijk 73 jaar.
De tijdelijke regeling werd oorspronkelijk ingevoerd tijdens de coronacrisis en later met drie jaar verlengd. Die verlenging loopt af op 16 november 2026. Daarom bereidt het kabinet nu een wetswijziging voor om de inzet van 70-plussers permanent mogelijk te maken.
Positieve evaluatie
Uit de invoeringstoets blijkt dat de ervaringen met de inzet van 70+ plaatsvervangers zeer positief zijn. In de onderzochte periode leverde deze groep ongeveer 28 fte aan extra rechterlijke capaciteit en behandelde zij ruim 1 procent van alle zaken die in die periode door de Rechtspraak zijn afgedaan.
De plaatsvervangers worden omschreven als ervaren en flexibel. Zij kunnen snel worden ingezet voor schriftelijke zaken, het ondersteunen van collega’s en het wegwerken van achterstanden. Daarnaast brengen zij specialistische kennis en ervaring mee en dragen zij die over aan andere rechters.
Structurele regeling op komst
De regeling geldt voor rechtbanken, gerechtshoven, de Centrale Raad van Beroep en het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Benoeming als 70+ plaatsvervanger gebeurt alleen met wederzijdse instemming van de rechter en het gerechtsbestuur, en op basis van persoonlijke wens en eerder functioneren.
Naast deze maatregel zijn al andere stappen gezet om de capaciteit te vergroten, zoals uitbreiding van de opleidingscapaciteit naar 140 plekken en extra investering in ondersteunend personeel. Ook zijn in de prijsafspraken voor 2026-2028 middelen vrijgemaakt voor versterking van de rechtspraak en verlaging van de werkdruk.
