De toenemende Amerikaanse druk op het Internationaal Strafhof (ICC) vraagt volgens Henk Naves om een eensgezinde Europese reactie. De voorzitter van de Raad voor de rechtspraak pleit in een nieuwsbericht van de Rechtspraak voor concrete steun aan het hof.
De aanleiding voor Naves’ oproep is een gezamenlijke verklaring van Europese en internationale rechtersorganisaties over nieuwe dreigementen van de Amerikaanse regering tegen het in Den Haag gevestigde Strafhof. Volgens Naves is alleen het uitspreken van afkeuring niet langer voldoende en moet Europa bekijken welke maatregelen het kan nemen.
De Amerikaanse regering heeft nieuwe stappen aangekondigd die het functioneren van het ICC moeten bemoeilijken. Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio stelde vorige maand dat het Strafhof de Amerikaanse soevereiniteit schaadt en kondigde aan het hof te willen ontmantelen. Daarnaast is een campagne aangekondigd met maatregelen tegen het ICC.
Rechters, openbaar aanklagers en medewerkers van het Strafhof ondervinden al gevolgen van Amerikaanse sancties. Zo zijn reisvisa ingetrokken en creditcards geblokkeerd. Drie rechters die hierover in de Verenigde Staten een rechtszaak zijn begonnen, omschrijven de gevolgen als een financiële doodstraf.
Rechtersorganisaties spreken zich uit
Op 12 augustus brachten vier Europese en internationale rechtersorganisaties een gezamenlijke verklaring uit. Het gaat om het European Network of Councils for the Judiciary, ACA-Europe, de International Association of Judges en het Network of Presidents of the Supreme Judicial Courts of the European Union. Zij bevestigen hun steun voor de onafhankelijkheid van het ICC en zijn rechters, aanklagers en medewerkers.
Naves wil dat deze woorden worden gevolgd door concrete maatregelen. Als mogelijkheid noemt hij het inzetten van de EU-blokkeringsverordening om de gevolgen van Amerikaanse sancties tegen te gaan.
Het ICC is opgericht om daders van de ernstigste internationale misdrijven te berechten, waaronder misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden. Inmiddels zijn 125 landen bij het hof aangesloten. Volgens Naves geeft de Amerikaanse voorstelling dat het ICC Amerikaanse burgers voor relatief lichte vergrijpen kan vervolgen een vertekend beeld van de taak van het hof.
Zorgen namen eerder al toe
Naves uitte in zijn nieuwjaarstoespraak al zorgen over de Amerikaanse opstelling tegenover het ICC. Hij sprak toen over intimidatie van rechters en het ontbreken van een krachtig tegengeluid.
Volgens Naves is de situatie sindsdien verder verslechterd. Hij wijst daarbij ook op de bijzondere positie van Nederland als gastland van het ICC en op de grondwettelijke opdracht om de ontwikkeling van de internationale rechtsorde te bevorderen.
