Herinneringen aan mijn eerste pleidooi
In de rubriek Mijn eerste pleidooi vertellen advocaten over de allereerste keer dat ze in de rechtbank het woord mochten voeren. Voor de één was dat vorige maand, voor de ander decennia geleden, maar de meeste advocaten kunnen zich hun pleitdebuut nog levendig herinneren. Marc Padberg trof een rechter die de locatie van het geschil op zijn duimpje bleek te kennen.
Marc Padberg
Of counsel bij Kneppelhout Advocaten in Rotterdam
Beëdigingsdatum: 19 augustus 1986
DE ZAAK
“Ik ben in Amsterdam in de advocatuur begonnen. Toen ik op mijn eerste werkdag op kantoor kwam, lag er een keurig getypt lijstje op mijn bureau. Daarop stond een aantal zaken dat ik de komende tijd mocht gaan oppakken. Om me als advocaat breed te kunnen ontwikkelen, liepen de dossiers op het lijstje uiteen van familierecht en faillissementen tot strafrecht en verzekeringskwesties. Mijn persoonlijke interesse ging echter uit naar maritieme zaken. Dat er op het overzicht ook een geschil rond een zeiljacht – de Early Bird – stond, vond ik dan ook een leuke verrassing.
Mijn kantoor trad op voor de verzekeringsmaatschappij van de werf waar het jacht in de winter lag, aan het Grevelingenmeer in het Zeeuwse Brouwershaven. Bij het winterklaar maken van het schip waren de waterleidingen zoals gebruikelijk losgekoppeld, zodat ze niet bevriezen. De leidingen waren echter onder de waterlijn geraakt. Daardoor waren de leidingen volgelopen en was het zeiljacht gezonken. De jachtwerf werd daarvoor aansprakelijk gesteld, maar daar was de verzekeraar het niet mee eens. Ze voerden aan dat aansprakelijkheid volgens de toepasselijke algemene voorwaarden alleen opging bij ‘opzet of daarmee gelijk te stellen schuld’. Daar was hier volgens hen duidelijk geen sprake van. In eerste instantie had mijn kantoor de zaak verloren, maar de verzekeraar was in hoger beroep gegaan. Op dat moment stapte ik in. Ik zou dus mijn officiële pleitdebuut maken bij het hof in Den Haag. Dat vond ik leuk en angstaanjagend tegelijk. Helemaal onervaren op het gebied van pleiten was ik namelijk niet.
Zelfvertrouwen
Tijdens mijn stage had ik een pleitoefening over goederenrecht moeten doen. Daar was ik niet erg thuis in en van toch al best complexe materie, maakte ik tijdens de zitting een onbegrijpelijk verhaal. Ik bakte er dus niks van. Als ik denk aan de teleurstelling die mijn patroon daarna niet onder stoelen of banken stak, krijg ik nu nog pijn in mijn buik.
Toen ons kantoor enige tijd later meedeed aan de Amsterdamse Pleitwedstrijden, was het dan ook uitgesloten dat ik als deelnemer naar voren geschoven zou worden. Totdat de aangewezen advocaat op het laatste moment ziek werd en ik alsnog in actie moest komen. Ondanks mijn zenuwen – en vooral dankzij mijn betere voorbereiding – ging het deze keer gelukkig een stuk beter. Uiteindelijk ging ik, tot mijn starre verbazing, zelfs met de winst naar huis. Dat was natuurlijk goed voor mijn zelfvertrouwen. Blijkbaar was ik als advocaat toch helemaal zo slecht nog niet. Dat bood perspectief voor mijn eerste, echte pleidooi bij het Hof.”
HET PLEIDOOI
“Zelf wist ik, geboren aan de Kagerplassen, wel het nodige van zeilen, maar het vaargebied rond Brouwershaven was mij niet bekend. Op input van de verzekeraar hoefde ik niet te rekenen, die had het dossier gewoon bij ons over de schutting gegooid. En met de jachtwerf had ik geen direct contact, dus ik ging er ook niet naartoe. Ik moest zelf uitvogelen hoe ik mijn verweer ging insteken. Tot mijn genoegen ontdekte ik dat, gezien de ligging van de werf, de windrichting een nogal ongunstig effect op het water moest hebben gehad. Op de bewuste dag moesten de stevige golven de reden zijn geweest waardoor de losse leidingen van het schip onder water waren geraakt. Geen schuld of opzet van de werf, dus.
Besmuikt
Toen ik tijdens de zitting het woord kreeg, begon ik dan ook vastberaden aan mijn verhaal. Ik legde uit dat het zeiljacht in de werf aan lager wal lag en dat de noordoostenwind pal op de haven stond. “Dus, meneer de voorzitter, u kunt zich wel voorstellen dat het nogal woelige baren zijn, daar rond het schip”, zei ik vol overtuiging. Toen zag ik de president besmuikt lachen. “Maar meneer Padberg”, reageerde hij kalm. “U weet toch dat daar récht tegenover de haven een eilandje ligt, dat de wind tegenhoudt? Het eilandje héét nota bene ‘Dwars in de Weg’. Zo woelig zijn die baren helemaal niet.”
Het moge duidelijk zijn dat ik dat niet wist. In tegenstelling tot de president, die, zo bleek later, een fervent zeiler bleek te zijn. Hij kende het Grevelingenmeer als zijn broekzak. Waar ik als Amsterdams rotjoch dacht dat ik de heren in Den Haag wel even zou vertellen hoe het zat, kreeg ik er juist flink van langs, omdat ik essentiële informatie had gemist.
Nu stond ik met mijn mond vol tanden. Tegen deze feitenkennis had ik niets meer in te brengen. Wel nam ik me voor om voortaan ieder dossier én de praktische omstandigheden van een zaak tot in den treure te bestuderen. Het zou me nooit meer gebeuren dat er tijdens een zitting onverwacht iets ‘dwars in de weg’ lag.”
DE EVALUATIE
“Het lijstje met zaken heb ik altijd bewaard, als een leuk aandenken aan een veelbewogen begintijd. Grappig genoeg is het eilandje vele jaren later nog steeds onderdeel van mijn leven. Inmiddels ben ik zelf namelijk ook regelmatig op de Zeeuwse wateren te vinden. Ik kom graag in Brouwershaven, een authentiek plaatsje met een mooie jachthaven. Uiteraard denk ik dan even terug aan deze zaak. Overigens is het daarmee allemaal goed gekomen. We hebben uiteindelijk toch gewonnen, omdat opzet of schuld bij het zinken van het jacht niet kon worden aangetoond. Maar met de noordoostenwind had dat dus niets te maken.”
