Het aantal zogenaamde SLAPP-zaken (Strategic lawsuits against public participation) neemt in Europa gestaag toe. Vooral journalisten en mediabedrijven zijn het doelwit, maar ook advocaten krijgen er mee te maken.
Dat meldt Free Press Unlimited op basis van onderzoek door de Coalition Against SLAPP’s in Europe (CASE) en de Daphne Caruana Galizia Foundation. In Europa werden in 2023 volgens deze organisaties 166 nieuwe zaken aangespannen die als doel hadden om journalisten, mensenrechtenverdedigers en maatschappelijke organisaties het zwijgen op te leggen. Twaalf van die zaken werden aangespannen in Nederland.
Ook advocaten doelwit
Veruit de meeste zaken worden aangespannen tegen (freelance) journalisten, mediabedrijven en niet-gouvermentele organisaties. Maar ook advocaten, academici, politici, auteurs en uitgevers worden niet gespaard.
Sinds de organisaties in 2010 zijn begonnen met het registreren van SLAPP-zaken, zijn er zeven zaken aangespannen tegen advocaten. Overigens laten advocaten zich zelf ook niet onbetuigd: zes van de geregistreerde zaken waren juist aangespannen door advocaten.
Corruptie en milieu
In 2023 waren de meeste SLAPP-zaken gerelateerd aan corruptie (36%), gevolgd door milieukwesties (16%). Politieke kwesties staan met 14 procent op de derde plaats.
Europese wetgeving
De EU heeft in april 2024 een richtlijn uitgebracht om misbruik van het recht aan te pakken. Nederland heeft een wetsvoorstel gemaakt om deze richtlijn te implementeren. Volgens Free Press Unlimited is dit voorstel ontoereikend.
Zo betreurt de werkgroep het onder meer dat de concept-implementatie alleen betrekking heeft op SLAPP-zaken die gaan over grensoverschrijdende zaken. Volgens Free Press Unlimited sluit dit niet aan op de realiteit. Er vinden regelmatig SLAPPs in Nederland plaats die geen internationaal element hebben.
Lees ook:
