Kan een advocaat persoonlijk aansprakelijk worden gehouden als hij in hoger beroep de processtrategie niet goed afstemt met zijn cliënt en essentiële proceshandelingen achterwege laat? In deze zaak stond de vraag centraal of een contractuele uitsluiting van aansprakelijkheid die persoonlijke aansprakelijkheid in de weg kan staan.
De zaak
De Rechtbank Gelderland boog zich in deze zaak over de beroepsaansprakelijkheid van een advocaat. De eiser was verwikkeld in een erfrechtgeschil met zijn kinderen en moest, na het aangaan van een geregistreerd partnerschap in gemeenschap van goederen, zekerheid stellen jegens de kinderen van zijn overleden ex-echtgenote. Voor het hoger beroep schakelde hij een advocaat in, waarbij de opdracht formeel door het kantoor werd aanvaard. In de toepasselijke voorwaarden was vastgelegd dat alle opdrachten uitsluitend door het kantoor werden aangenomen en dat de artikelen 6:76, 7:404, 7:407 lid 2 en 7:409 BW expliciet waren uitgesloten, met als doel de persoonlijke aansprakelijkheid van advocaten en medewerkers contractueel uit te sluiten.
Contra-proferentemregel
Deze contractuele uitsluiting sluit een vordering uit onrechtmatige daad niet uit. De rechtbank overweegt dat de clausule geen expliciete uitsluiting van artikel 6:162 BW bevat. De tekst verwijst naar genoemde artikelen, maar noemt onrechtmatige daad niet. Omdat sprake is van een overeenkomst tussen een professionele dienstverlener en een consument, past de rechtbank de contra-proferentemregel toe (artikel 6:238 lid 2 BW). Bij twijfel geldt de voor de consument meest gunstigste uitleg. De rechtbank concludeert dat de clausule niet kan worden opgevat als een uitsluiting van persoonlijke aansprakelijkheid wegens onrechtmatig handelen.
Handelswijze advocaat niet zorgvuldig
Vervolgens beoordeelt de rechtbank het handelen van de advocaat en oordeelt dat zijn handelwijze niet voldoet aan de zorgvuldigheid die van een redelijk bekwaam en redelijk handelend advocaat mag worden verwacht. De advocaat stemt de strategie onvoldoende af met zijn cliënt, verstrekt de memorie van grieven slechts een half uur vóór indiening, en verzuimt na de mondelinge behandeling het gevraagde verzoek in te dienen, ondanks dat hij dit aan de cliënt had toegezegd. Bovendien heeft hij geen grieven gericht tegen een groot deel van de afwijzing van de verrekening van de vordering.
Gemis aan grieven van doorslaggevend belang
Hoewel de rechtbank oordeelt dat een andere uitkomst in hoger beroep ten aanzien van de uitleg van de zekerheidsverplichting niet aannemelijk is, acht zij het gemis aan grieven over de verrekening van de vorderingen wél van doorslaggevend belang. Volgens de rechtbank bestaat een condicio-sine-qua-non-verband tussen dit verzuim en het verlies van een reële kans op succes. In dat kader past zij de leer van de kansschade toe en begroot de schade op € 49.475. De overeenkomst van opdracht wordt ontbonden en het kantoor wordt veroordeeld tot terugbetaling van het reeds betaalde factuurbedrag van € 3.905,65.
Contractuele uitsluiting aansprakelijkheid geen vrijbrief
Deze uitspraak maakt duidelijk dat een contractuele uitsluiting van aansprakelijkheid geen vrijbrief is voor onzorgvuldig handelen door een advocaat. Duidelijke communicatie en het actief afstemmen van de strategie met de cliënt mag ten alle tijden van een advocaat gevergd worden.
Bronnen I Rechtbank Gelderland 9 april 2025, ECLI:NL:RBGEL:2025:2674
Meer weten over verzekeringen voor advocaten?
Maak kennis met Erik
Onze doelgroep werkt binnen een streng gereguleerde omgeving. Dankzij onze kennis van wet- en regelgeving kunnen wij verzekeringsoplossingen bieden die aansluiten op de wettelijke eisen.
Erik Stoffels
Howden | Manager (Sales + Claims) Howden Business Professionals | Specialist PI & Cyber
013 – 750 78 02 Erik.stoffels@howdennederland.nl | https://www.howdengroup.com/nl-nl/sectoren/business-professionals/advocaten
