Na jarenlang verzet wil de Nederlandse Orde van Advocaten investeerders van buiten de beroepsgroep toelaten tot het eigendom van advocatenkantoren. Welke voorwaarden daarbij gaan gelden, moet nog worden bepaald.
De Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) stelt zich voortaan open voor externe mede-eigenaren van advocatenkantoren. Het gaat dan onder meer om stichtingen, private-equitypartijen en accountantskantoren. Dat meldt het Financieele Dagblad op basis van een verklaring van de orde. Bestuurslid Else Loes Pasma lichtte de koerswijziging toe tijdens een bijeenkomst op het ministerie van Justitie en Veiligheid. Waar de NOvA externe aandeelhouders tot dusver afwees, wordt nu gewerkt aan plannen om hen wel toe te laten.
Op dit moment bepaalt de Verordening op de advocatuur dat uitsluitend advocaten een advocatenkantoor mogen bezitten. Dat was voor de NOvA altijd de grond om buitenstaanders te weren. Inmiddels richt de orde zich op een zorgvuldige verruiming van de mogelijke eigendomsvormen, wat het FD een U-bocht noemt. De precieze voorwaarden liggen nog niet vast. Bovendien moet het College van Afgevaardigden van de NOvA er nog mee instemmen.
Ook ruimte voor private equity
Pasma en haar medebestuurder Frank Kroes geven tegenover het FD aan dat geen enkel type aandeelhouder op voorhand buiten de boot valt. Dat geldt ook voor private-equityinvesteerders. Daarnaast worden stichtingen, rechtsbijstandsverzekeraars en accountantskantoren genoemd als mogelijke aandeelhouders.
Het besluit markeert een duidelijke breuk met het verleden. Tientallen jaren hield de beroepsgroep buitenstaanders buiten de deur. De orde stapte zelfs meermaals naar de rechter tegen kantoren die kapitaal van buiten de advocatuur wilden aantrekken.
Politieke aandacht voor betaalbare rechtshulp
De stap van de orde staat niet op zichzelf. Het debat over de toelating van buitenstaanders loopt al jaren. In 2020 gaf de toenmalige minister van Justitie, Sander Dekker (VVD), opdracht tot een onderzoek naar de voor- en nadelen van alternatieve bedrijfsvormen in de advocatuur. Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid Claudia van Bruggen (D66) is van plan dit najaar een standpunt over dat rapport in te nemen. Het FD ziet de koerswijziging van de NOvA daarom als een poging om het initiatief naar zich toe te trekken.
Bovendien staat de toegankelijkheid van het recht hoog op de politieke agenda. Voor veel mensen is een advocaat onbetaalbaar geworden. Nieuwe organisatievormen worden gezien als mogelijke uitweg, zoals stichtingen zonder winstoogmerk, rechtsbijstandsverzekeraars die hun dienstverlening uitbreiden en legaltechstart-ups die gebruikmaken van AI.
