Advertorial van: PKIsigning
Artificial Intelligence ontwikkelt zich sneller dan welke juridische innovatie van de afgelopen decennia. Advocaten en notarissen zien het dagelijks om zich heen: AI maakt zoeken sneller, analyses eenvoudig en documentverwerking efficiënter. Maar één factor bepaalt uiteindelijk hoeveel impact AI werkelijk zal hebben op de juridische praktijk: de mate van vertrouwen die we als samenleving, als beroepsgroep en qua toezicht in deze technologie durven te leggen.
AI groeit exponentieel, digitaal vertrouwen niet
Niet de rekencapaciteit van een model, maar de controleerbaarheid ervan bepaalt de snelheid van adoptie. Met name in sectoren – zoals accountancy, advocatuur, notariaat – waar onafhankelijkheid, integriteit en aantoonbaarheid uiteindelijk bepalend is. Juist daar ontstaat een nieuw spanningsveld. AI groeit exponentieel, maar digitaal vertrouwen (digital trust) ontwikkelt zich meer lineair. En zonder digital trust – zonder aantoonbare herkomst, identiteitszekerheid, proceslogging en integriteit van informatie – wordt de AI-revolutie in deze sector vertraagd of misschien zelfs geblokkeerd.
Zelf verantwoordelijk blijven
Dit is geen theoretische zorg: de EU AI Act kan organisaties (bij hoog risico AI) verplichten tot herleidbare beslissingen, uitlegbaarheid en menselijk toezicht. Toezichthouders benadrukken bovendien dat organisaties verantwoordelijk blijven voor de uitkomst van AI-systemen, inclusief fouten die voortkomen uit oncontroleerbare modellen en ‘hallucinaties’.
De notaris moet daarbij altijd kunnen instaan voor identiteitsvaststelling, wilsvaststelling en -bekwaamheid en betrouwbaarheid van het proces, ook wanneer digitale tools worden ingezet. — lastig bij de inzet van “black-box”-systemen.
Ondubbelzinnig aantoonbaar
De juridische sector staat daarom niet voor de keuze óf men AI inzet, maar hoe. AI mag dan verbluffend snel zijn, maar snelheid zonder controle geeft vaak onbruikbare output. Een automatisch gegenereerd document heeft alleen waarde als de herkomst van de gegevens, de identiteit van de betrokken ondertekenaars, en de integriteit van het document ondubbelzinnig zijn vastgesteld.
Voor advocaten kan dat betekenen: een dossier is pas betrouwbaar als iedere stap herleidbaar en verifieerbaar is. Voor notarissen kan dat betekenen: een digitale akte of
volmacht is pas rechtsgeldig als zowel identiteit als wilsuiting aantoonbaar en onveranderbaar zijn vastgelegd.
Digital trust als voorwaarde
Daarmee wordt digital trust geen tegenkracht van AI, maar de voorwaarde waaronder AI überhaupt bruikbaar wordt in een deze context. Digital trust biedt noodzakelijke fundamenten: AI beleid en interne controle, maar ook praktische zaken als identiteitsverificaties met voldoende waarborgen, gekwalificeerde ondertekening, tijdstempels die manipulatie uitsluiten, logs die elke stap reconstrueren en audit-chains die als bewijslast aangedragen kunnen worden.
Tool of bruikbaar instrument
Alleen binnen zo’n omgeving komt AI tot zijn recht. Het maakt het verschil tussen een handige tool en een juridisch bruikbaar instrument. De les voor advocaten en notarissen is daarom eenvoudig maar urgent: kijk niet alleen naar AI, maar naar het bredere ecosysteem waarin AI moet functioneren. De organisaties die AI omarmen binnen een stevig digital-trust-kader, winnen aan kwaliteit én snelheid. De organisaties die alleen naar AI kijken, lopen onvermijdelijk op enig moment vast op vragen van bewijsbaarheid, integriteit en herleidbaarheid.
PKIsigning helpt organisaties bij online identificaties en documentprocessen voor sectoren waarbij vertrouwen essentieel is. Benieuwd hoe je digital trust kunt vormgeven binnen je kantoor? Plan vrijblijvend een kort videogesprek met een expert.
