Ivar Timmer is lector Legal Management & Technology aan de Hogeschool van Amsterdam en inhoudelijk onderzoekscoördinator van het Legal Tech Lab, onderdeel van het Centre of Expertise Applied Artificial Intelligence. Op 27 november 2025 hield hij aan de Hogeschool van Amsterdam zijn lectorale rede, waarin hij de impact van digitalisering en kunstmatige intelligentie op de rechtspraktijk centraal stelde en een ambitieuze onderzoeksagenda presenteerde.
Blinde vlekken in een digitaliserende rechtspraktijk
Het lectoraat Legal Management & Technology richt zich op de vraag hoe technologie juridische processen kan ondersteunen zonder de kwaliteit, rechtmatigheid en rechtvaardigheid van de rechtsstaat aan te tasten. Timmer laat zien dat technologie inmiddels onmisbaar is voor het beheren, bewaren en ontsluiten van juridische informatie, terwijl veel traditionele juristen digitaal onderontwikkeld zijn en de kwaliteit van digitale processen onvoldoende overzien. Dat is problematisch omdat de inrichting van systemen, algoritmen en gegevenshuishouding direct de uitkomsten van juridische procedures, de controleerbaarheid van overheidshandelen en het vertrouwen in de rechtsstaat beïnvloedt.
De toeslagenaffaire en andere vormen van overheidsfalen illustreren voor Timmer hoe schadelijk verkeerd gebruik van technologie in juridische processen kan zijn. Hij benadrukt dat rechtsvinding altijd een hermeneutisch proces blijft, met een sprong tussen feiten en recht waarin professionele oordeelsvrijheid en rechtvaardigheid een rol spelen, en dat generatieve AI – die slechts statistische verbanden leert en geen echte kennis van de wereld heeft – fundamenteel verschilt van menselijke beslissers en hun juridische afwegingen niet kan vervangen.
Legal tech, toegang tot recht en digital twins
Timmer schetst een brede rechtspraktijk met meer dan 100.000 juridische functies, waarin de adoptie van technologie sterk verschilt tussen deelsectoren. Commerciële advocatuur experimenteert met eDiscovery en generatieve AI, terwijl de sociale advocatuur kampt met hoge werkdruk, beperkte middelen en weinig innovatiecapaciteit, en alternatieve aanbieders en AI-gedreven rechtsbijstand zowel kansen voor toegang tot het recht als risico’s op overprocederen, perverse financiële prikkels en “AI slop” creëren. Binnen organisaties wordt legal tech bovendien vaak gehinderd door gebrekkige processen en versnipperde informatie, waardoor consistente besluitvorming en risicobeheersing tekortschieten.
Een speerpunt van het lectoraat is het “digitaal vertalen” van regelgeving naar digitale systemen, zodat uitvoerbaarheid, begrijpelijkheid en transparantie van regels verbeteren. Timmer ziet grote kansen voor de publieke sector: goed ontworpen digitale processen en digital twins van regelgeving kunnen complexiteit inzichtelijk maken, simulaties van wetswijzigingen mogelijk maken, uitvoeringsorganisaties ondersteunen en ongezonde afhankelijkheid van grote leveranciers verminderen. Met initiatieven als de Leergemeenschap Digitale Vertalingen, het Legal Tech Lab en Tech in Legal verbindt het lectoraat praktijkonderzoek, onderwijs en een groeiend netwerk van juridische afdelingen, met bijzondere aandacht voor generatieve AI, transcriptie, samenvatting en conceptbeslissingen, steeds met versterking van de democratische rechtsstaat als kompas.
Bezoek de website van de Hogeschool van Amsterdam voor meer informatie
