Bijna 40 procent van de Nederlandse familierechtadvocaten kreeg te maken met bedreigingen in zaken waarin partnergeweld speelde. Dat blijkt uit onderzoek van Platform Investico, RTL Nieuws en De Groene Amsterdammer onder 440 advocaten.
Familierechtadvocaten begeleiden cliënten bij onder meer echtscheidingen, alimentatiekwesties en afspraken over de omgang met kinderen. Voor het onderzoek stuurde Investico, samen met de vereniging voor familierechtadvocaten vFAS, een vragenlijst naar de 800 leden van die vereniging en naar 900 andere familierechtadvocaten, waaronder veel sociaal advocaten. Van de in totaal 1.700 aangeschreven advocaten vulden 440 de enquête in, ruim 78 procent daarvan vrouw.
Van deze groep meldden 165 advocaten dat ze te maken kregen met online, mondelinge of fysieke dreigingen vanuit de tegenpartij. In de meeste gevallen, 136 keer, ging het om zaken waarin hun cliënt te maken had met controledwang, huiselijk geweld of langdurige psychologische onderdrukking binnen de relatie. In 29 gevallen ging de dreiging uit naar advocaten wiens cliënt zelf van dat soort gedrag werd beschuldigd.
Verschuiving van geweld
Bij langdurige psychologische onderdrukking binnen een relatie probeert iemand de ander stelselmatig te controleren, afhankelijk te maken en te isoleren. Dit thema krijgt de laatste tijd meer erkenning, mede dankzij bewustmakingswerk van twee voormalige familierechtadvocaten. Zij constateren dat daders steeds vaker een halt wordt toegeroepen, maar signaleren ook een keerzijde: het geweld richt zich daardoor soms op mensen in de omgeving van het slachtoffer, zoals hulpverleners of juist de advocaat.
De aard van de intimidatie loopt sterk uiteen. Advocaten noemen voorbeelden als ongewenst bezoek aan huis of kantoor, online dreigberichten, vandalisme aan hun auto en confrontaties in de supermarkt. Ook zwaardere dreigementen komen voor, en meerdere advocaten werden na een zitting opgewacht of tijdens het autorijden klemgereden. In de ernstigste situaties raakten advocaten zelf slachtoffer van stalking.
Stijgend aantal meldingen
Bedreigingen kunnen gemeld worden bij de plaatselijke deken of bij de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA). Volgens Eef van de Wiel, deken van Noord-Nederland, is het aantal meldingen de afgelopen jaren sterk gestegen: van 116 in 2023 naar 212 in 2025.
Voor Advocatenblad vertelt NOvA-bestuurslid Sander Janssen dat vooral grote strafzaken media-aandacht krijgen, terwijl bedreiging ook in andere rechtsgebieden voorkomt. Onderzoek van Ipsos I&O liet in 2024 al zien dat familierechtadvocaten relatief vaker met dreigingen worden geconfronteerd dan advocaten in het strafrecht, wat volgens Janssen samenhangt met de heftige emoties rond de omgang met kinderen. Bestaande weerbaarheidstrainingen zijn volgens hem onvoldoende, en de NOvA werkt daarom aan structurele lessen binnen de opleiding zelf. De NOS laat weten dat Van de Wiel (deken Noord-Nederland) waarschuwt dat de dreigingen advocaten ervan kunnen weerhouden om zaken met partnergeweld aan te nemen, terwijl er al een tekort is aan familierechtadvocaten.
