Een groep advocaten waarschuwt voor het gevaar van politisering binnen de advocatuur en roept de Orde van Advocaten op politiek neutraal te blijven. Zij maken zich ernstige zorgen over initiatieven die de onafhankelijkheid van hun beroepsgroep kunnen aantasten.
De neutraliteit van de Nederlandse advocatuur staat op het spel, zo schrijven diverse advocaten in een gezamenlijke brief. Zij signaleren actuele initiatieven waarmee de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) wordt aangespoord politieke standpunten in te nemen over internationale situaties die de deontologie van advocaten kunnen schaden. Dit vindt de groep volstrekt ongewenst; de NOvA moet geen politieke organisatie zijn en worden, stellen zij. Politieke profilering kan volgens hen de kernwaarde ‘onafhankelijkheid’ van de beroepsgroep aantasten en zelfs tot onveiligheid leiden voor advocaten met afwijkende opvattingen. Daarnaast kan bij cliënten twijfel ontstaan over de politieke neutraliteit van advocaten, en daarmee over de juridische bijstand waarop zij recht hebben.
Onwenselijke moties op ledenvergadering
Op 2 december 2025 zal er, op initiatief van de groep ‘Advocaten voor Vrede’, een ledenvergadering van de Orde van Advocaten plaatsvinden. Hierbij zullen door deze groep ingediende moties ter stemming worden gebracht. Dit is ongebruikelijk: besluitvorming bij de Orde verloopt normaliter via het College van Afgevaardigden en de Algemene Raad. Hoewel de Orde heeft aangegeven dat deze vergadering geen bindende besluiten mag nemen, staat het stemmen over moties toch op de agenda, wat bij de briefschrijvers tot verbazing leidt.
Eén van de moties lijkt zelfs de deur open te zetten voor beperking van het recht op rechtsbijstand aan particulieren en organisaties die banden zouden hebben met Israël. Dat is in strijd met de Nederlandse Grondwet, die het recht op rechtsbijstand garandeert. Advocaten hebben bovendien een eed afgelegd die gehoorzaamheid aan de Grondwet inhoudt. De groep noemt een dergelijk motie ongrondwettelijk en strijdig met die eed.
Geen politieke standpunten, wel eenheid
De ondertekenaars benadrukken dat de Orde van Advocaten geen politieke standpunten dient in te nemen; dat is het domein van de politiek. De Orde moet zich inzetten voor een goede rechtsbedeling en neutraliteit, waarbij bescherming van kernwaarden als onafhankelijkheid en integriteit centraal staat. Als elke advocaat verplicht lid is, dient de Orde te zorgen voor eenheid en geen politieke overtuigingen uit te dragen namens haar leden. Politieke uitspraken door de Orde kunnen leiden tot verdeeldheid en een oncomfortabel gevoel bij leden. Het precedent van de ledenvergadering schept bovendien ruimte voor toekomstige pogingen om de Orde te politiseren.
Oproep tot bescherming neutraliteit
De advocaten roepen de Orde dan ook op politiek neutraal te blijven, geen niet-representatieve vergaderingen toe te laten, en uitspraken of moties uit dergelijke bijeenkomsten niet als het standpunt van de gehele Orde of de meerderheid van haar leden te presenteren. Advocaten die de vergadering willen bijwonen kunnen zich tot 28 november 2025 aanmelden.
Deze oproep wordt ondersteund door advocaten uit diverse rechtsgebieden, waaronder bestuurs-, ondernemings-, arbeids- en strafrecht. Zij maken zich samen sterk voor het waarborgen van hun onafhankelijkheid en de bescherming van grondrechten in de Nederlandse rechtsstaat.
Bekijk hier het volledige statement
