De Kamer voor het notariaat ‘s-Hertogenbosch deed voor het eerst in een uitspraak een aanbeveling aan notarissen: informeer betrokken partijen altijd als een dossier wordt gesloten zonder dat een akte is gepasseerd.
De aanbeveling volgde op een tuchtklacht die twee schuldeisers indienden tegen een notaris. Zij hadden in 2021 een geldlening van 250.000 euro verstrekt aan een schuldenaar en wilden daarvoor zekerheid in de vorm van een hypotheekrecht op een pand. Het notariskantoor stelde een concepthypotheekakte op en stuurde die toe aan de betrokken partijen. Omdat de klagers niet reageerden op het concept, is de akte nooit gepasseerd. Het dossier werd gesloten, maar de klagers wisten dat niet. Zij gingen er jarenlang van uit dat het hypotheekrecht gewoon was gevestigd.
Hypotheekrecht nooit gevestigd
Pas jaren later, toen de schuldenaar zijn verplichtingen niet meer nakwam en de klagers hun geld wilden terughalen, bleek dat er geen hypotheekrecht bestond. Intussen had de notaris op verzoek van de schuldenaar wél een hypotheekrecht gevestigd voor een andere schuldeiser op hetzelfde pand. De klagers stelden de notaris aansprakelijk en dienden een tuchtklacht in. Daarin verweten zij hem onder meer dat hij hen destijds niet had geïnformeerd over het uitblijven van de akte en hen niet had gewezen op de juridische gevolgen daarvan.
De kamer verklaarde twee van de drie klachtonderdelen niet-ontvankelijk wegens overschrijding van de driejaarstermijn. De kamer oordeelde dat de klagers al eind 2021 hadden moeten begrijpen dat er nog geen hypotheekrecht was gevestigd, omdat zij nooit een volmacht hadden verleend en ook nooit bericht hadden ontvangen over inschrijving bij het kadaster. Het derde klachtonderdeel werd inhoudelijk beoordeeld en ongegrond verklaard.
Praktische aanbeveling voor notarissen
Hoewel de klacht inhoudelijk strandde, greep de kamer de zaak aan om een richtinggevend advies te geven aan de notariële praktijk. Notarissen die een opdracht tot het opstellen van een akte niet uitvoeren, doen er verstandig aan de betrokken partijen hierover actief te informeren. Daarbij is het raadzaam ook de reden te vermelden, bijvoorbeeld dat een partij niet heeft gereageerd of benodigde stukken niet heeft aangeleverd. Zo blijven alle betrokkenen op de hoogte van de status van hun dossier en worden misverstanden zoals in deze zaak voorkomen.
