Voormalig Pels Rijcken-bestuursvoorzitter Frank Oranje heeft als notaris jarenlang miljoenen van cliënten verduisterd. Het kantoor van de landsadvocaat heeft de omvangrijke fraude dinsdag bevestigd in een persverklaring. Kort na de ontdekking van de fraude pleegde Oranje zelfmoord.
Foto: Peter Hilz / Hollandse Hoogte
Volgens een scoop van het Financieele Dagblad is de Fiod al sinds september 2019 bezig met een onderzoek naar de miljoenenfraude. In september 2020 werd Pels Rijcken door het Openbaar Ministerie ingelicht dat Oranje onderwerp was van een strafrechtelijk onderzoek. In november kwam het bericht over het overlijden van Oranje naar buiten; naar nu blijkt heeft hij zichzelf van het leven beroofd.
Na zijn overlijden is het strafrechtelijk onderzoek op een lager pitje gezet, aldus het OM tegenover het FD, dit in afwachting van andere nog lopende onderzoeken. Ook de notariële toezichthouder, het Bureau Financieel Toezicht, is inmiddels een onderzoek gestart.
Het onderzoek van de Fiod volgde na een melding van de Financial Intelligence Unit, die onder meer meldingen van ongebruikelijke transacties behandelt. De fraude was toen schijnbaar al tien jaar aan de gang. Om welke bedragen het precies gaat, is niet bekendgemaakt. Wel staat vast dat het geld nog niet terecht is. Er zijn geen verklaringen over de beweegredenen van de notaris gevonden. Ook zouden er geen aanwijzingen zijn voor bijvoorbeeld afpersing of andere persoonlijke problemen.
‘Slachtoffer van fraude’
In een uitgebreide persverklaring stelt Pels Rijcken ‘slachtoffer te zijn geworden’ van de fraude door Oranje, die naast notaris sinds 1 januari 2018 bestuursvoorzitter was. Nadat het OM het kantoor had geïnformeerd, werd Oranje geschorst. Ook werd hem de toegang tot het kantoorpand en systemen ontzegd. Zijn zaken werden overgenomen door kantoorgenoten. “Pels Rijcken is geschokt door het gedrag van Oranje en begrijpt niet wat hem heeft bewogen,” zo staat in de verklaring. “Hij heeft het vertrouwen dat in hem als notaris is gesteld, ernstig beschaamd.”
Uit onderzoek uitgevoerd door Deloitte Forensic & Dispute Services komt naar voren dat Oranje ‘substantiële bedragen’ via omwegen naar privérekeningen heeft gesluisd. “De overboekingen hebben over een periode van vele jaren plaatsgevonden en hebben betrekking op derdengeldenrekeningen in drie specifieke, reeds gesloten ondernemingsrechtelijke dossiers die door hem als escrow-agent werden beheerd,” schrijft Pels Rijcken. De onttrokken gelden zijn inmiddels aangezuiverd. “Er wordt voor gezorgd dat die snel alsnog de rechthebbenden bereiken.”
Geraffineerd frauduleus handelen
Het kantoor rept over ‘geraffineerd frauduleus handelen’, onder meer met behulp van vele valse documenten. Hierdoor is zowel Pels Rijcken als de rechthebbenden nooit iets opgevallen. Pels Rijcken stelt de ‘interne beheersmaatregelen’ inmiddels te hebben aangescherpt – in overleg met Deloitte –, ‘om elk risico op dergelijke misleiding in de toekomst uit te sluiten’. Zo worden omvangrijke transacties in het notariaat voortaan alleen nog met het vier ogen-principe verricht; van dubbelchecks was schijnbaar voorheen niet altijd sprake.
Pels Rijcken heeft zelf aangifte gedaan tegen Oranje en geeft aan volledig mee te werken aan het strafrechtelijk onderzoek. Onderstreept wordt nog dat het kantoor zelf ‘nadrukkelijk geen verdachte is’ en dat er geen aanwijzingen zijn dat andere medewerkers betrokken zijn geweest bij de fraude.
In overleg met de executeur-testamentair wordt bekeken in hoeverre de door Pels Rijcken geleden schade kan worden verhaald op de nalatenschap van Oranje.
KNB reageert geschokt
De Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) heeft geschokt gereageerd op het nieuws. “De beroepsorganisatie vindt het onbestaanbaar en onbegrijpelijk dat notarissen geld onttrekken aan hun derdengeldenrekening. Onbestaanbaar, omdat fraude het onwrikbare vertrouwen dat mensen moeten hebben in een notaris ernstig beschadigt; en onbegrijpelijk, omdat fraude zoals deze hoe dan ook vroeg of laat uitkomt.”
