De rechtbanken gaan per 1 juli 2025 strengere regels hanteren om de omvang van processtukken in civiele zaken te beperken. Met deze maatregel willen de rechtbanken voorkomen dat processtukken onnodig lang worden en zo de toegang tot de rechter voor alle partijen waarborgen.
In drie landelijke procesreglementen, die per 1 juli gelden, is vastgelegd dat de omvang van processtukken – exclusief bewijsstukken – moet aansluiten bij de aard, complexiteit en het belang van de zaak. Er is bewust geen vast maximum aantal pagina’s bepaald. Wel geldt dat processtukken van meer dan 10 pagina’s moeten beginnen met een samenvatting en tussenkopjes moeten bevatten. Bij stukken van meer dan 25 pagina’s moet kort worden toegelicht waarom deze omvang noodzakelijk is.
Mogelijkheid tot vervanging
Als een processtuk onnodig lang is, kan de rechter partijen verplichten het stuk te vervangen. In dat geval bepaalt de rechter het maximum aantal pagina’s en de termijn waarbinnen het vervangende processtuk moet worden ingediend. Het vervangende stuk moet duidelijk als zodanig worden gemarkeerd en de oorspronkelijke indieningsdatum blijft gelden.
De rechtbanken signaleren dat processtukken steeds vaker honderden pagina’s beslaan, wat leidt tot een onevenredige belasting van de rechterlijke capaciteit. Dit kan de effectieve toegang tot de rechter voor andere partijen belemmeren. Met de nieuwe regeling wordt beoogd deze groei te beperken en excessen te voorkomen, terwijl partijen wel de ruimte houden om alle relevante aspecten van hun zaak aan te voeren.
Flexibele toepassing
De regeling voorziet niet in een vaste termijn voor het indienen van een vervangend processtuk; dit wordt per zaak bepaald. Ook geldt de beperking alleen voor de partij aan wie het bevel is opgelegd. Het oorspronkelijke processtuk blijft onderdeel van het dossier, maar geldt niet langer als te behandelen processtuk.
De regeling is opgesteld door de expertgroep burgerlijk procesrecht onder verantwoordelijkheid van het Landelijk Overleg Vakinhoud Civiel en Kanton (LOVCK) en afgestemd met de redactieraden van de verschillende procesreglementen. Ook de KBvG en de NOvA zijn geconsulteerd. De nieuwe procesreglementen worden binnenkort gepubliceerd op rechtspraak.nl.
