Uit onderzoek van Hogeschool InHolland blijkt dat Oekraïense ontheemden weinig juridische hulp zoeken. Volgens Martin Blaakman, associate lector Toegankelijkheid van het Recht, moet er meer worden gedaan om de juridische positie van Oekraïners te verbeteren. “Recht hebben gaat ook over bescherming krijgen van die rechten.”
Blaakman reageert hiermee op berichtgeving in het NRC. De krant onthult dat Oekraïense vluchtelingen die met het vliegtuig in Nederland aankomen, standaard enkele dagen worden vastgezet. Dit zou gebeuren om te kunnen onderzoeken of de personen wel recht hebben op opvang. Experts zeggen echter in NRC dat het buitenproportioneel is om alle vluchtelingen bij aankomst vast te zetten. Internationale afspraken zeggen dat Oekraïners die op de vlucht zijn voor oorlogsgeweld, vrij mogen reizen in Europa.
Lees ook: Oud-advocaat en rechter Hoge Raad Oekraïne vecht mee aan het front
Tijdelijke wet opvang ontheemden Oekraïne
Blaakman is ook niet te spreken over de Tijdelijke wet opvang ontheemden Oekraïne, welke voorziet in een verplichte eigen bijdrage aan de gemeentelijke opvang voor Oekraïners met een baan. “De Eerste Kamer nam de wet deze week aan als hamerstuk, net als in de Tweede Kamer zonder debat over of inzicht in de financiële situatie van Oekraïense ontheemden. Uit eerder onderzoek bleek dat vrijwel alle Oekraïners precies genoeg of niet genoeg geld hebben om rond te komen.” Om beter zicht te krijgen op de impact van deze wet onderzoekt het lectoraat de situatie van Oekraïners in opvangcentra.
Rechtsbescherming
Ook vindt Blaakman dat Oekraïeners beter moeten worden geïnformeerd over hun rechten. “Waar en hoe kunnen ze gratis juridische hulp krijgen, met welke verzoeken kunnen ze bij het Juridisch Loket, Rechtswinkels en Stichting je Goed Recht terecht, wat zijn de mogelijkheden om hun documenten en arbeidsovereenkomsten te laten controleren? Recht hebben gaat ook over bescherming krijgen van die rechten.”
Organisaties voor rechtshulp kunnen volgens Blaakman een eerste stap zetten door Oekraïners actief juridische voorlichting en praktische hulp te geven. Gemeenten kunnen zulke initiatieven steunen en zelf actief informeren over wegen naar rechtshulp. “Zonder juridische voorlichting of steun dreigt uitbuiting van Oekraïners op de arbeidsmarkt en een gemankeerde toegang tot basisvoorzieningen in onze samenleving.”
