Henk Naves, voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak, maakt zich zorgen dat het kabinet de toegang tot de rechter wil beperken. Dit past volgens hem niet in een rechtsstaat. Het kabinet zegt juist de toegang tot het recht te willen versterken.
Het kabinet schrijft in de regeringsplannen: “Een goed functionerende democratische rechtsstaat heeft vele aspecten: waarborging van grondrechten, veiligheid op straat, vreedzame oplossing van conflicten en waar nodig bescherming van inwoners tegen de overheid. Mensen moeten de juiste hulp krijgen. Daarom versterkt het kabinet de toegang tot het recht, zodat mensen en bedrijven sneller en eenvoudiger een passende en duurzame oplossing kunnen vinden voor juridische problemen.”
Hoger beroep beperken
Naves plaatst daar in zijn reactie kanttekeningen bij. Hij signaleert dat oplossingen voor maatschappelijke problemen lijken te worden gezocht in het beperken van de toegang tot de rechter. Een voorbeeld daarvan is dat het kabinet bij asielprocedures de mogelijkheid om hoger beroep in te stellen wil beperken.
Naves: “Het beperken van de toegang tot de rechter past niet binnen een rechtsstaat. De overheid moet streven naar uitvoerbaar beleid van hoge kwaliteit. Beleid dat een rechterlijke toets met vlag en wimpel doorstaat. Dat verlangen moet intrinsiek zijn, omdat het de basis legt onder een rechtvaardige samenleving waar ieders rechten worden gerespecteerd.”
Extra investeringen
Naves ziet ook positief nieuws in de kabinetsplannen. Zo is hij tevreden over onder andere de blijvende steun aan de wijkrechtspraak en de extra investeringen in familie- en jeugdrechtspraak. “Over de hele linie komen organisaties die zich bezighouden met jongeren en knellende jeugdzorg geld te kort. Familie- en jeugdrechters voeren naar aanleiding van de toeslagenaffaire op allerlei fronten veranderingen door die moeten leiden tot toegankelijkere en begrijpelijke procedures, en betere rechtsbescherming voor kinderen en hun gezinnen. Investeren in tijd en geld is dan wel noodzakelijk.”
Bovendien, zo concludeert Naves, lijkt het kabinet gehoor te geven aan de oproep om ten minste zestig miljoen euro extra te investeren in de rechtspraak. “Extra geld stelt ons in staat om meer ervaren juristen en juridische ondersteuners in te zetten en om met innovatie onze organisatie toekomstbestendig te maken.”
Constitutionele toetsing
Rechters mogen zaken nu nog niet toetsen aan de Grondwet. Dat is de Rechtspraak al langer een doorn in het oog en ook de politiek wil dat veranderen. In het regeerakkoord worden dit voornemen verder uitgewerkt. Ook wil het kabinet de constitutionele toetsing van wetsvoorstellen versterken. Naves noemt dat heel verstandig. “Het leidt tot kwalitatief betere wetgeving, wat mogelijk een onevenredige harde uitwerking van wetten of correctie door de rechter voorkomt.”
Lees ook:
