De Universiteit van Amsterdam wil het aantal ‘dubbele petten’ een halt toeroepen. Dat blijkt uit het achterliggende rapport voor de vacature voor hoogleraar algemeen belastingrecht. De laatste jaren is er veel ophef over hoogleraren belastingrecht die er commerciële functies op nahouden.
Zo stelde de Leidse hoogleraar belastingrecht Jan Vleggeert tijdens zijn inauguratie in 2020 dat veel van zijn collega’s niet alleen werkzaam waren voor de universiteit, maar ook in de belastingadviespraktijk. Dat leidt tot belangenconflicten, zei hij, wat slecht is voor de fiscale wetenschap.
Daarnaast bleek in 2021 uit onderzoek van de Volkskrant dat een ruime meerderheid van alle Nederlandse belastinghoogleraren banden heeft met accountants- en advocatenkantoren. De Universiteit van Amsterdam spande de kroon: tien van de twaalf hoogleraren hadden daar een betrekking bij een belastingadvieskantoor.
Onder vuur
De UvA-vakgroep belastingrecht specifiek lag vorig jaar onder vuur nadat Folio had geschreven dat Zuidaskantoren invloed uitoefenden op publicaties van de medewerkers belastingrecht. Sommigen werden zelfs gedwongen aanpassingen van hogerhand over te nemen.
Ook is de vacature voor hoogleraar algemeen belastingrecht vacant omdat Hein Vermeulen – die voorheen de positie bekleedde – dit voorjaar opstapte nadat Nieuwsuur bekend maakte dat de vastgoedlobby hem jarenlang heimelijk sponsorde. De voormalig hoogleraar deed op kosten van een lobbyvereniging onderzoek naar belastingvrijstellingen voor vastgoedbeleggers.
Vermeulen was (en is) verder werkzaam bij PwC, maar daarin was hij niet de enige: binnen de vakgroep van de UvA hebben zeven van de acht hoogleraren een aanstelling van 0,4 fte of minder. Tevens werken zes van hen bij een Zuidas- of advocatenkantoor.
Trend doorbreken
Dezelfde universiteit wil nu dus de trend doorbreken, zo blijkt volgens Folio uit het achterliggende rapport voor de vacature voor hoogleraar algemeen belastingrecht. Daaruit blijkt dat de faculteit wil dat er meer voltijds medewerkers komen en dat er in het onderzoek meer nadruk komt te liggen op ‘belastingheffing van en rechtsbescherming voor burgers’.
De vacature zelf valt ook binnen deze koerswijziging te plaatsen: voor het eerst in meer dan twintig jaar wil de UvA een hoogleraar belastingrecht aantrekken die bijna voltijds (30 tot 38 uur per week) aan de universiteit komt werken. De nieuwe hoogleraar zal ook de voorzitter worden van de vakgroep.
