Het kabinet erkent de bezwaren van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie tegen het EU Inc.-voorstel. De huidige tekst schiet volgens het kabinet tekort als het gaat om het voorkomen van fraude, witwassen en misbruik. Nederland wil in de onderhandelingen actief bijdragen aan verbeteringen.
Het voorstel voor een EU Inc. — een nieuwe Europese bedrijfsvorm — stuit bij het kabinet op serieuze bezwaren rondom rechtsbescherming en rechtszekerheid. Aanleiding is een vraag van PRO via een Kamervraag, waarin het kabinet werd gevraagd of het de zorgen van de KNB deelt over mogelijke erosie van rechtsbescherming. Het kabinet bevestigt die zorgen en verwijst daarbij naar het eerder verschenen BNC-fiche. Daarin concludeert het kabinet al dat de juridische basis van het voorstel op dit moment te weinig garanties biedt tegen financiële criminaliteit. Het kabinet onderstreept dat het voorstel steviger moet worden verankerd in beginselen van rechtszekerheid.
Poortwachters krijgen te weinig armslag
Nederland wil in de Europese onderhandelingen inzetten op het uitbreiden van de handhavingsbevoegdheden van relevante toezichthouders. Daarbij gaat het onder meer om het verruimen van de verplichtingen voor notarissen bij het screenen van cliënten, en om het versterken van de positie van nationale instanties zoals de Belastingdienst. Het uiteindelijke doel is een strenger toezicht op het moment van oprichting en een betere detectie van mogelijke fraude of witwaspraktijken.
Een concreet probleem is dat het voorstel de ruimte voor toetsing van rechtshandelingen sterk inperkt. Zo is het lidstaten niet toegestaan om een notariële tussenkomst bij de overdracht van aandelen verplicht te stellen. Dat wekt zorgen over de juridische soliditeit van aandelentransacties, met name wanneer het gaat om het vestigen van zekerheidsrechten zoals pandrechten of vruchtgebruik.
Strijdig met nieuw Europees antiwitwasbeleid
Het kabinet signaleert een potentiële tegenstrijdigheid met de Europese antiwitwasverordening, die per 10 juli 2027 van kracht wordt als onderdeel van het bredere AML-pakket. Die verordening legt notarissen verregaande verplichtingen op, die moeilijk te verenigen lijken met de beperkte controlemogelijkheden die het EU Inc.-voorstel biedt. Nederland wil daarom bereiken dat beide regelingen goed op elkaar aansluiten.
Het kabinet kondigt aan met concrete verbetervoorstellen te komen, zodat het juridische kader van de EU Inc. uiteindelijk voldoende robuust is om betrouwbaar en fraudebestendig te zijn.
