Bijna de helft van de 18- tot 24-jarigen zou overwegen volledig op AI-advies af te gaan en geen advocaat in te schakelen als dat kosten bespaart. Dat blijkt uit onderzoek van Rechtsbijstandverzekering.nl onder 1.500 Nederlanders.
AI-chatbots spelen volgens het onderzoek inmiddels een duidelijke rol bij juridische vragen. Van alle ondervraagden zegt 43 procent weleens een chatbot te hebben geraadpleegd voor juridisch advies. Onder jongeren van 18 tot en met 24 jaar loopt dat aandeel op tot bijna twee derde.
Ook bij concrete conflicten blijken veel Nederlanders eerst naar AI te willen grijpen. Bij een geschil met bijvoorbeeld een webshop of ander bedrijf zou 38 procent eerder een chatbot raadplegen dan een jurist of advocaat.
Dat betekent niet dat het vertrouwen in AI onbeperkt is. Respondenten geven juridisch advies van AI gemiddeld een 2,7 op een schaal van 1 tot 5. Jongeren zijn duidelijk positiever: 18- tot 24-jarigen geven gemiddeld een 3,4, tegenover een 2,2 onder 65-plussers.
Kosten kunnen doorslag geven
Opvallend is dat een kwart van alle ondervraagden zou overwegen volledig op AI-advies te vertrouwen en geen advocaat in te schakelen als daarmee kosten kunnen worden bespaard. Onder 18- tot 24-jarigen geldt dat zelfs voor 44 procent.
Tegelijkertijd zegt een aanzienlijk deel van de AI-gebruikers negatieve ervaringen te hebben. Van de respondenten die AI voor juridische vragen hebben gebruikt, meldt 21 procent daar op enig moment nadeel van te hebben ondervonden. Over de gehele onderzoeksgroep gaat het om 12 procent.
Volgens Rechtsbijstandverzekering.nl laat dat zien dat AI vooral als laagdrempelige eerste informatiebron wordt gebruikt, maar dat juridische antwoorden uit chatbots niet zonder meer als betrouwbaar advies kunnen worden beschouwd.
Onbekendheid met rechtsbijstand
Het onderzoek wijst daarnaast op beperkte kennis over rechtsbijstandverzekeringen. Slechts 23 procent van de respondenten zegt precies te weten wanneer via een verzekering aanspraak kan worden gemaakt op juridische hulp. 38 procent weet dat niet.
Van de ondervraagden heeft 39,5 procent geen rechtsbijstandverzekering. Een derde van die groep zegt nooit te hebben stilgestaan bij het afsluiten daarvan.
Het onderzoek is in augustus 2026 uitgevoerd door Rechtsbijstandverzekering.nl onder een volgens de website representatieve steekproef van 1.500 Nederlanders van 18 jaar en ouder.
