Rechters uit verschillende rechtbanken in Nederland hebben hun zorgen geuit over de snelle stijging van het aantal beroepszaken die door toeslagenouders worden aangespannen. De zaken gaan voornamelijk over het overschrijden van wettelijke beslistermijnen door de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT), wat de bezwaarmakers in veel gevallen recht geeft op de maximale dwangsom van 15.000 euro.
Volgens De Volkskrant zijn er momenteel ruim 9.300 van dergelijke beroepszaken in behandeling, met ongeveer 500 nieuwe zaken die elke maand worden toegevoegd. Meer dan twee derde van deze zaken betreft het niet tijdig nemen van een beslissing door de UHT op ingediende bezwaarschriften. Dit gebeurt vaak omdat het aantal gedupeerden, dat inmiddels boven de 68.000 ligt, de capaciteit van de organisatie te boven gaat. Het gevolg is dat het, in plaats van de wettelijke twaalf weken, gemiddeld meer dan anderhalf jaar duurt voordat er een beslissing wordt genomen.
De wetgeving voorziet in een dwangsom van 100 euro per dag voor elke dag dat de beslistermijn wordt overschreden, met een maximum van 15.000 euro. Rechters wijzen erop dat dit in de praktijk vaak resulteert in het toekennen van de volledige dwangsom aan de ouders, wat hen in staat stelt om aanzienlijke vergoedingen te ontvangen. Ouders die bezwaar maken, kunnen recht hebben op gratis rechtsbijstand, wat hen verder stimuleert om juridische stappen te ondernemen.
Misbruik maken
Er zijn echter zorgen dat sommige ouders misbruik maken van de situatie door herhaaldelijk beroep aan te tekenen. Dit kan hen niet één, maar meerdere malen in staat stellen de dwangsom van 15.000 euro te ontvangen. In sommige gevallen doen ouders zelfs vier keer beroep op één bezwaarschrift, omdat er meerdere deelbesluiten in een dossier kunnen worden genomen. Ook ouders die voorlopig niet als gedupeerden zijn aangemerkt, maken hier gebruik van.
In reactie op de situatie hebben de rechtbanken van Rotterdam en Midden-Nederland besloten de beslistermijn voor de UHT te verlengen tot veertig weken en de dwangsommen te verlagen tot 50 euro per dag. Dit besluit wordt momenteel aangevochten bij de Raad van State. Het ministerie van Financiën heeft inmiddels aangegeven dat het totaalbedrag aan betaalde dwangsommen waarschijnlijk ver boven de 100 miljoen euro zal uitkomen.
Eind januari wordt een spoedadvies verwacht van de commissie-Van Dam. Het kabinet maakt zich zorgen over de impact van de stijgende dwangsommen, aldus een woordvoerder van staatssecretaris Sandra Palmen.
