Agressie, bedreiging en intimidatie tijdens het werk blijven een groot probleem binnen de advocatuur. De NOvA maakt weerbaarheid en veiligheid een verplicht onderdeel van de Beroepsopleiding Advocaten en start met nieuwe hulpmiddelen en trainingen.
Uit onderzoek van Ipsos I&O in opdracht van de Nederlandse orde van advocaten (NOvA) blijkt dat 44 procent van de advocaten het afgelopen jaar te maken heeft gehad met agressie, bedreiging en/of intimidatie tijdens het werk. De meest voorkomende vormen zijn verbale agressie (37 procent), intimidatie (31 procent) en bedreiging (12 procent). Bij 3 procent was er ook sprake van fysieke agressie. De kans op een incident is het grootst voor advocaten die werken in het personen- en familierecht, letselschaderecht, huurrecht en strafrecht.
De impact van de incidenten is groot. Zoals te lezen in het rapport ervoer 40 procent het incident als ernstig tot zeer ernstig, en 71 procent ervoer nadelige effecten na een incident. In 2024 was dat nog 67 procent. Van de advocaten die een ernstig incident meemaakten, overweegt een derde wel eens te stoppen. Vrouwelijke advocaten kregen meer te maken met agressie dan mannelijke advocaten. Een kwart van de vrouwen vond het meest recente incident discriminerend van aard, tegenover 8 procent van de mannen. Het gaat vooral om discriminatie op basis van geslacht en leeftijd.
Bewust ingezet om doel te bereiken
Agressie is volgens advocaten vooral een uiting van oplopende emoties en/of frustratie (37 procent) of wordt bewust gebruikt om een bepaald doel te bereiken (23 procent). NOvA-bestuurder Sander Janssen noemt het zorgwekkend dat voor de derde keer op rij bijna de helft van de advocaten hiermee te maken krijgt. Hij benadrukt dat dreiging en agressie niet bij het vak horen. Bij impactvolle strafzaken vraagt de positie van de advocaat om voortdurende professionele scherpte. De NOvA werkt daarom aan een nieuwe training voor strafrechtadvocaten over het omgaan met beïnvloeding en het herkennen van manipulatief gedrag. Ook bekijkt de NOvA of aanvullende deskundigheidseisen nodig zijn.
Hoe richt je je kantoor veilig in?
Voor het eerst sprak de NOvA ook met advocaten in focusgroepen. Daaruit bleek behoefte aan ondersteuning bij het nemen van preventieve maatregelen. De NOvA werkt daarom aan praktische hulpmiddelen voor kantoren, bijvoorbeeld over de online vindbaarheid van medewerkers en het omgaan met cliënten die grenzen overschrijden. Dit komt bovenop bestaande initiatieven zoals de weerbaarheidstrainingen, de Vertrouwensadvocaat, de NOvA-noodtelefoon, de noodknop, LawCare en de veiligheidsscan. Deze worden mede mogelijk gemaakt door financiering van het ministerie van Justitie en Veiligheid en de NCTV.
Het onderzoek wordt om de twee jaar herhaald. Dit jaar vulden 2.251 advocaten de vragenlijst in. Het percentage van 44 procent lijkt lager dan de 55 procent van twee jaar geleden. Een verbeterde onderzoeksmethode zorgde echter voor veel meer respons, waardoor naar verwachting ook meer niet-bedreigde advocaten hebben deelgenomen. Op 1 december 2026 organiseert de NOvA een symposium over weerbaarheid, ondersteuning en samenwerking binnen de advocatuur.
Overige bronnen:
Advocatenblad
NOvA
