AI maakt het steeds makkelijker om stemmen en beelden van artiesten na te bootsen. Dat roept nieuwe juridische vragen op over hoe die beschermd kunnen worden.
In de entertainmentindustrie worden stemmen en beelden van artiesten zonder toestemming gebruikt in AI-gegenereerde content. Met kunstmatige intelligentie is het mogelijk om nieuwe muziek, video’s en andere uitingen te creëren die sterk lijken op bestaande artiesten, zonder dat daarbij bestaand materiaal direct wordt gebruikt.
Hierdoor komt de bestaande juridische bescherming onder druk te staan. Artiesten vertrouwen van oudsher op het auteursrecht voor hun muziek en op portret- of persoonlijkheidsrechten voor hun beeltenis. Die rechten bieden echter niet altijd uitkomst wanneer AI slechts de stijl of stem nabootst, zonder direct gebruik te maken van bestaand materiaal. Daardoor sluit de huidige wetgeving niet altijd goed aan.
Merkenrecht als aanvullende route
Tegen deze achtergrond kiezen sommige artiesten voor een andere juridische strategie. Zo heeft Taylor Swift recent merkaanvragen ingediend voor geluidsfragmenten waarin zij herkenbare zinnen uitspreekt, evenals voor een kenmerkende afbeelding van een optreden. Dat berichtte de Volkskrant. Volgens merkenrechtadvocaat Josh Gerben biedt het merkenrecht in dit verband een bredere bescherming dan het auteursrecht. Het verbiedt niet alleen identieke kopieën, maar ook uitingen die sterk lijken op een geregistreerd merk en daardoor verwarring kunnen veroorzaken. Door herkenbare elementen, zoals een stemfragment of specifiek beeld, als merk vast te leggen, kan mogelijk eenvoudiger worden opgetreden tegen AI-content die daarop lijkt.
Nieuwe toepassing nog ongetoetst
Het registreren van geluid als merk is niet nieuw, maar wordt nog relatief weinig toegepast. Bekende voorbeelden zijn korte herkenningsgeluiden van bedrijven. Het beschermen van een gesproken stem van een individu als merk geldt echter als een nieuwe toepassing die nog niet in de rechtspraak is uitgekristalliseerd, merkt Gerben op.
De stap van Swift past in een bredere ontwikkeling waarin artiesten zoeken naar aanvullende bescherming tegen AI-misbruik. Eerder zette acteur Matthew McConaughey vergelijkbare stappen om zijn stem en beeld vast te leggen.
Of het merkenrecht daadwerkelijk een effectieve oplossing biedt voor dit soort AI-toepassingen, zal afhangen van toekomstige procedures waarin de grenzen van deze bescherming verder worden verduidelijkt.
