Wie uit incest is geboren en ernstige psychische schade kan aantonen, kan voortaan aanspraak maken op een uitkering. Staatssecretaris Van Bruggen volgt daarmee een recente uitspraak van de Raad van State.
Staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie en Veiligheid) heeft de Tweede Kamer per brief laten weten dat kinderen die uit incest zijn geboren een uitkering kunnen krijgen uit het Schadefonds Geweldsmisdrijven. Voorwaarde is dat zij ernstig psychisch letsel kunnen aantonen. Aanleiding is een uitspraak die de hoogste bestuursrechter op 7 oktober 2026 deed.
Afgewezen door het Schadefonds
In die zaak ging het om een man wiens moeder als minderjarige door haar eigen vader werd misbruikt. Daaruit werd hij geboren, waardoor zijn grootvader tegelijk zijn biologische vader is. Moeder en zoon kampen hierdoor allebei al hun hele leven met zware psychische problemen. Toen de man in 2023 een uitkering aanvroeg, wees de Commissie Schadefonds Geweldsmisdrijven (CSG) dat af. Volgens de commissie was het geweldsmisdrijf niet tegen hem gericht, maar tegen zijn moeder. Bovendien bood de wet in haar ogen geen ruimte voor compensatie van iemand die ten tijde van het misdrijf nog niet bestond.
De rechtbank Gelderland zag dat in 2025 anders. Zij oordeelde dat het psychisch letsel van de man zo nauw samenhangt met het misbruik, dat hij zelf als direct slachtoffer moet worden beschouwd. De commissie legde zich daar niet bij neer en stapte naar de Raad van State.
Eigen schade, niet afgeleid leed
De Raad van State sluit zich aan bij de rechtbank. De wet beperkt de kring van mogelijke ontvangers niet tot bepaalde personen. Het bestaan van de man is rechtstreeks het gevolg van het misbruik: zonder dat misdrijf was hij er als persoon niet geweest. De gevolgen raken hem in zijn eigen identiteit en geestelijke ontwikkeling, belangen die artikel 8 EVRM beschermt. Het gaat dus niet om leed dat alleen voortvloeit uit wat zijn moeder is aangedaan. Dat de schade pas na de geboorte ontstaat, verandert daar niets aan.
Na de rechtbankuitspraak kende de commissie de man alsnog € 20.000 toe, maar op een andere grond: hij zou in zijn eerste levensjaren getuige zijn geweest van huiselijk geweld. Daarmee heeft de commissie de opdracht van de rechtbank niet uitgevoerd, aldus de Raad van State. Daarnaast had de commissie niet blind mogen varen op het medisch advies dat de zwaarste letselcategorie uitsloot. Het besluit gaat van tafel en de commissie moet binnen twaalf weken opnieuw beslissen. Bezwaar daartegen kan alleen nog bij de Raad van State.
Een Kamermeerderheid stemde in 2025 al in met een voorstel van Songül Mutluer (PRO) om kinderen die uit incest zijn geboren in alle gevallen recht te geven op een uitkering uit het Schadefonds.
