De Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) steunt de ‘Huizen van het Recht’, een idee van Kamerlid Michiel van Nispen van de SP. Met dit initiatief kunnen mensen in hun buurt op één inloopplek juridisch worden geholpen, of worden doorverwezen naar een specialist.
De NOvA spreekt hun steun uit in een brief ter voorbereiding op het Kamerdebat over de initiatiefnota Huizen van het Recht. Volgens de Orde ligt het idee in lijn met de ervaringen van hun eigen initiatief ‘Samenwerken in de eerste lijn’. De NOvA hoopt dat de Huizen van het Recht zullen bijdragen aan een goede toegang tot het recht, maar ziet nog wel wat haken en ogen.
Bestaande voorzieningen
Zo wijst de advocatenorde erop dat er momenteel al veel eerstelijnsvoorzieningen zijn. Met name in de Randstad. Volgens de NOvA moet dan ook per regio worden onderzocht welke behoefte er precies is, waarbij ook de reeds bestaande voorzieningen worden geïnventariseerd. Tevens pleit de Orde voor een gedegen samenwerking binnen én buiten de Huizen van het Recht, omdat één inloopplek niet voorkomt dat alsnog gebruik wordt gemaakt van bestaande voorzieningen.
Daarnaast kunnen de Huizen van het Recht in de ogen van de NOvA goed zijn voor de aanpak van ‘multiproblematiek’, hoewel de Orde dit soort problematiek nog steeds ziet als een uitzondering. De meeste problemen zijn namelijk met één instantie; zoals de gemeente of het UWV.
Kijken naar expertise
Verder passen bij de Huizen van het Recht vooral generalisten, zegt de NOvA, aangezien iedereen kan binnenlopen bij de loketten. Dit terwijl advocaten juist specialisten zijn. Toch kan volgens de Orde een advocaat ingezet worden via de rechtsbijstand in de tweedelijn, maar óók als intaker in de eerstelijn – mits dat past bij het specialisme. Zodoende adviseert de NOvA niet te strikt af te bakenen wie de intake doet, maar steeds te kijken naar de expertise die nodig is.
Om de aanwezigheid van een sociaal advocaat te garanderen in de ‘Huizen’ – voor als een rechtzoekende die nodig heeft – wordt voor hen een piketdienst voorgesteld. Het is echter nog onduidelijk hoe dit in praktijk vorm moet krijgen. Wel wil de NOvA graag samen met de Raad voor Rechtsbijstand betrokken zijn bij de uitwerking hiervan.
Mobiele rechters
De SP wil kantonrechters enthousiast maken voor de Huizen van het Recht, daar de rechter in de buurt vrijwel is verdwenen. Hierbij stelt de Orde dat kantonrechters niet voor elk geschil kunnen worden ingezet, en raadt daarom aan om te kijken of er voor elk arrondissement rechters ter beschikking kunnen worden gesteld voor de Huizen. De NOvA spreekt daarbij over ‘een soort mobiele rechters’.
Tot slot kaart de Orde aan dat waakzaamheid geboden is bij de hang naar dejuridiseren: dit mag niet ten koste gaan van het recht op rechtsbijstand en de toegang tot de rechter.
De Tweede Kamer zal het initiatief Huizen van het Recht later dit jaar behandelen tijdens een debat met de minister voor Rechtsbescherming Franc Weerwind.
