Hoe komt een Nederlandse rechtenstudent tot het besluit naar de Verenigde Staten te gaan om daar terdoodveroordeelden en levenslanggestraften te verdedigen? Hoe ziet het leven in een Amerikaanse dodencel er feitelijk uit? En hoe leg je een gerechtelijke dwaling bloot? Die vragen beantwoordt Dolf de Groot in Onrecht. Een Nederlandse advocate strijdt tegen de doodstraf in Texas.
Clinton Young belandt op zijn negentiende in Texas op death row voor een dubbele moord die hij ontkent te hebben gepleegd. Aan de andere kant van de oceaan ziet de Nederlandse rechtenstudent Merel Pontier verschillende documentaires over het falende Amerikaanse rechtssysteem, onder andere over Young. Het raakt haar en ze besluit dat ze iets wil doen aan dat onrecht.
Pontier en Young worden in 2015 penvrienden en Pontier bezoekt hem als ze stage loopt bij een advocatenkantoor in Louisiana. De uitzichtloosheid van het gevangenisleven doet de student beseffen: hier kunnen advocaten pas écht iets betekenen. Op dat moment neemt ze een beslissing die haar leven verder zal bepalen. Ze besluit ook rechten te gaan studeren in de Verenigde Staten om advocaat in Texas te kunnen worden.
Stijgende verbazing
De Groot neemt de lezer mee in de transitie van rechtenstudent tot advocaat en wisselt de belevingswereld van Pontier af met de ervaringen van Young in zijn dodencel en de gebeurtenissen die voorafgingen aan zijn veroordeling. Ter illustratie citeert De Groot uit het procesdossier. Met stijgende verbazing neemt de lezer de feiten tot zich; hier zijn ernstige fouten gemaakt. De beschrijvingen van talloze incidenten in de gevangenis laten bovendien zien hoe mensonterend een verblijf op death row echt is.
Het boek geeft op meeslepende wijze een ontluisterende inkijk in het Amerikaanse strafrechtklimaat, met ruimte voor het Nederlandse perspectief. De Groot laat ook zien dat vechten tegen het systeem en vóór het leven vraagt om moed, gedrevenheid en een groot uithoudingsvermogen. Zo brengt de winnares van de Gouden Zandloper voor Access to Justice 2023 haar cliënten niets in rekening – ze hebben immers niks. Dat het daarmee soms spannend is of Pontier zelf de huur kan betalen, neemt ze op de koop toe. Een onschuldig man uiteindelijk zijn vrijheid tegemoet te kunnen zien lopen maakt het voor haar meer dan waard.
Een deel van de opbrengsten van Onrecht komt ten goede aan Pontiers Clinton Young Foundation. Je kunt het boek hier bestellen.
