Herinneringen aan mijn eerste pleidooi
In de rubriek Mijn eerste pleidooi vertellen advocaten over de allereerste keer dat ze in de rechtbank het woord mochten voeren. Voor de één was dat vorige maand, voor de ander decennia geleden, maar de meeste advocaten kunnen zich hun pleitdebuut nog levendig herinneren. Carola Jansen had bij haar eerste zitting niet meteen de wind in de zeilen, maar hield stellig koers.
Carola Jansen
Eigenaar, advocaat en mediator bij Legal Balance Arbeidsrecht in Den Haag
Beëdigingsdatum: 9 januari 1998
DE ZAAK
“Bij het eerste kantoor waar ik werkte, werd door advocaat-stagiaires niet veel geprocedeerd. Jammer, want sinds ik tijdens mijn studie een eervolle vermelding had gekregen bij een pleitwedstrijd voor het Internationaal Gerechtshof, was ik gegrepen door het pleitvirus. Toen ik overstapte naar een kantoor met een grote procespraktijk, verheugde ik me er dan ook op om eindelijk ook naar de rechtbank te mogen. Voor mijn kamergenoot op mijn nieuwe kantoor kwam mijn enthousiasme als geroepen. ‘Wil je graag een kort geding doen?’, vroeg hij. Ik had nog niet geantwoord of hij gooide een dossier op mijn bureau. ‘Neem deze dan maar’, zei hij, zonder verdere uitleg. Gretig stortte ik me op de zaak. Het ging eindelijk gebeuren!
Mijn blijdschap was van korte duur, want mijn kamergenoot bleek me te hebben opgezadeld met een nogal complexe zaak. De cliënt was een Duitse zeiljachtenmaker, die een gerenommeerd watersportmagazine had aangeklaagd. Het tijdschrift had zijn nieuwste zeiljacht getest en een niet bepaald positieve review geschreven. Op meerdere punten scoorde het zeiljacht van mijn cliënt een onvoldoende en het eindoordeel van het magazine over de boot was niet positief.
Funest voor hun positie op de Nederlandse markt, meende de jachtarchitect. Bovendien hadden ze het prototype van hun jacht aangepast en waren alle in het artikel genoemde minpunten inmiddels verholpen. Dat had mijn cliënt voorafgaand aan de test ook verteld aan de journalist van het magazine. Mijn cliënt eiste nu dat het magazine in de volgende editie een rectificatie zou plaatsen.
Kansloos
Uit PR-perspectief een begrijpelijk voorstel, maar juridisch gezien een haast onmogelijk verzoek. Het publiceren van testresultaten en persoonlijke ervaringen in een magazine valt namelijk onder persvrijheid. Zelfs met mijn geringe ervaring wist ik dat de jachtarchitect met zijn klacht bij de rechter zeer waarschijnlijk geen voet aan de grond zou krijgen. De compagnons die de zaak hadden aangenomen, hadden hem dat ook nadrukkelijk duidelijk gemaakt. Toch wilde de Duitser de zaak doorzetten, omdat het hem nóg meer geld zou kosten als deze negatieve beoordeling zou blijven staan.
Nu begreep ik ook waarom mijn kamergenoot zo graag van deze cliënt af wilde. Toen de compagnons hoorden dat hij het dossier aan mij had gegeven, moesten ze lachen. ‘Succes met deze kansloze zaak’, zeiden ze. Niet heel bemoedigend, maar toch zakte de moed me niet in de schoenen. Het maakte me juist fanatiek. Kansloos? Dát zullen we nog weleens zien, dacht ik. Ik was toch zeker niet voor één gat te vangen. Als de cliënt het echt wilde proberen, dan zou ik er voor hem uithalen wat erin zat.”
HET PLEIDOOI
“In de dagen erna stelde ik een pleitnota op, waarin ik uitgebreid uiteenzette waarom het publiceren van een dergelijk artikel niet gerechtigd was. Ik was onder andere afgestudeerd in internationaal recht, dus ik besloot mijn argumentatie breed in te zetten: zo’n beetje iedere bepaling die ik kon bedenken, haalde ik erbij. Sommige punten waren nogal vergezocht, maar niet geschoten is altijd mis, hield ik mezelf voor.
Op de dag van de zitting reed ik samen met een student-stagiaire van Rotterdam naar Amsterdam. Google Maps bestond nog niet, dus in mijn zoektocht naar de rechtbank raakte ik hopeloos verdwaald. Na het zoveelste onsuccesvolle rondje door de stad was ik inmiddels bijna te laat voor de zitting. Ik hield er sterk rekening mee dat we de zaak gingen verliezen, maar toch zeker niet omdat we de rechtbank niet konden vinden? Uiteindelijk heeft mijn secretaresse me telefonisch naar de juiste locatie geloodst. Daar sprong ik haastig uit de auto met een nog draaiende motor, terwijl ik naar de stagiaire riep: ‘Wil jij parkeren?!’ Tot mijn grote opluchting liep de zitting vóór ons uit. Daardoor had ik nog net tijd om mijn toga aan te schieten en mijn cliënt de hand te schudden, voordat ik met verhit hoofd de zaal binnenliep.
De gang op
Ondanks de stressvolle start ging het pleiten me gelukkig goed af. Ik probeerde zo professioneel mogelijk te klinken toen ik mijn zorgvuldig onderbouwde standpunten uiteenzette. Als ik mijn Duitse cliënt moest geloven, lukte dat aardig. Na afloop zei hij: ‘Ik verstond geen woord van wat je zei, maar het klonk enorm overtuigend’. Verrassend genoeg leek ook de rechter onder de indruk. Ik was ervan uitgegaan dat hij onmiddellijk gaten zou schieten in mijn pleidooi, maar in plaats daarvan zei hij: ‘Misschien moeten jullie kijken of jullie er op de gang uit kunnen komen?’ Die kans greep ik natuurlijk met beide handen aan. Het vooruitzicht van een schikking was al een stuk hoopvoller dan moeten wachten op het vonnis van de rechter.
Eenmaal op de gang besloot ik mijn poot stijf te houden. Toen de advocaat van de wederpartij vroeg wat we zouden willen, zei ik: ‘Een rectificatie en een paginagrote advertentie in het magazine.’ Tot mijn grote verbazing stemden ze daarmee in. Ik weet nog steeds niet precies waarom, maar blijkbaar besloten ze na mijn pleidooi toch eieren voor hun geld te kiezen.
Niet veel later stonden de afspraken op papier en liep ik op wolkjes de rechtbank uit. Ook de cliënt was euforisch. ‘Deze uitkomst is beter dan ik had durven dromen!’, zei hij. Terug op kantoor waren mijn collega’s uiteraard verbaasd over de uitkomst. Het voelde geweldig dat ik mijn kamergenoot en de compagnons dit nieuws kon brengen. Ik was eerst niet blij dat mijn kamergenoot dit hoofdpijndossier op mij had afgeschoven. Maar kansloos? Ik dacht het niet.”
DE EVALUATIE
“Tegenwoordig heb ik al vijftien jaar mijn eigen arbeidsrechtkantoor. In het arbeidsrecht is schikken aan de orde van de dag en daar ben ik inmiddels ontzettend bedreven in. ‘Schikken is voor bloemisten’, zeggen sommige advocaten oneerbiedig. Maar dan heb je niet begrepen waar ons vak om draait, vind ik. Als advocaat moet je niet alleen goed kunnen pleiten, maar ook goed kunnen onderhandelen. Bij een vonnis verliest er altijd iemand. Ik vind het leuk om te zoeken naar gemeenschappelijke belangen en tot een overeenkomst te komen waar beide partijen mee kunnen leven. Misschien is dat zaadje wel gepland bij die ‘kansloze’ eerste zitting. Daar leerde ik immers dat er ook in muurvaste zaken soms toch beweging kan zitten.”
