Bedrijven zetten kunstmatige intelligentie steeds vaker in voor eenvoudige juridische werkzaamheden. Grote advocatenkantoren zien daardoor de vraag naar routinematig werk afnemen en richten zich nadrukkelijker op complexe, specialistische zaken.
De inzet van kunstmatige intelligentie verandert de manier waarop bedrijven juridische ondersteuning inkopen. Uit een rondgang van het Financieele Dagblad (FD) langs zes grote advocatenkantoren blijkt dat cliënten steeds vaker zelf AI gebruiken om antwoorden te vinden op eenvoudige juridische vragen. Daardoor neemt de vraag naar routinematige werkzaamheden, zoals contractbeheer, standaard documentreviews en eenvoudige compliance-vraagstukken, snel af.
De ontwikkeling werd eind vorig jaar al voorzien in onderzoek van Houthoff onder 67 bedrijven. Twee derde van de respondenten verwachtte toen binnen twee tot drie jaar meer juridische werkzaamheden zelf uit te voeren met behulp van AI. Volgens verschillende grote kantoren is die verwachting inmiddels werkelijkheid geworden.
Focus verschuift naar specialistische expertise
Cliënten maken volgens de kantoren steeds bewustere keuzes over welke werkzaamheden zij uitbesteden en welke zij intern kunnen uitvoeren. Freshfields, CMS, Houthoff, DLA Piper, NautaDutilh en Loyens & Loeff signaleren dezelfde ontwikkeling.
Ondanks het verdwijnen van een deel van het eenvoudige werk leidt dit vooralsnog niet tot omzetverlies. Uit de jaarcijfers over 2025 blijkt juist dat verschillende kantoren hun omzet zagen stijgen. Houthoff verhoogde de omzet van 136 miljoen euro in 2024 naar 152 miljoen euro in 2025. Volgens het kantoor is die groei onder meer te danken aan hogere tarieven en een sterkere focus op complexe, hoogwaardige zaken.
De kantoren verwachten dat de toegevoegde waarde van advocaten steeds meer zal liggen bij specialistische vraagstukken, strategisch advies en complexe dossiers. Ook blijft samenwerking tussen interne bedrijfsjuristen en externe advocaten volgens Loyens & Loeff belangrijk, waarbij bedrijfsjuristen dicht op de organisatie opereren en externe kantoren aanvullende expertise, capaciteit en een onafhankelijke blik bieden.
Nieuwe verwachtingen rond prijs en AI
De toenemende inzet van AI zorgt ook voor veranderende verwachtingen over de kosten van juridische dienstverlening. Uit het onderzoek van Houthoff blijkt dat twee derde van de ondervraagde bedrijven verwacht in de toekomst minder uit te geven aan advocatenkantoren. Cliënten vragen zich af waarom juridische dienstverlening niet goedkoper wordt als AI werkzaamheden sneller kan uitvoeren.
Tegelijkertijd investeren advocatenkantoren zelf steeds meer in AI. Zij verwachten dat aanbieders van AI-software vaker zullen overstappen op prijsmodellen waarbij wordt afgerekend op basis van gebruik, waardoor de kosten kunnen oplopen. Sommige kantoren sluiten daarom niet uit dat deze AI-kosten worden doorberekend aan cliënten. Volgens de kantoren zal het steeds belangrijker worden om inzichtelijk te maken welke waarde hun expertise, technologische investeringen en dienstverlening toevoegen bij complexe juridische vraagstukken.
