De Raad van Europese balies (CCBE) waarschuwt dat de Amerikaanse sancties tegen het Internationaal Strafhof de onafhankelijkheid van de internationale rechtspraak ernstig bedreigen. De organisatie roept de Europese Unie en haar lidstaten op om het Hof, zijn rechters en de betrokken advocaten actief te beschermen.
De CCBE, die 45 landen en meer dan 1 miljoen Europese advocaten vertegenwoordigt, heeft een verklaring aangenomen waarin zij haar steun uitspreekt voor het Internationaal Strafhof (ICC). Volgens de CCBE vormt de onafhankelijkheid van rechtbanken en tribunalen een hoeksteen van de rechtsstaat en een voorwaarde voor een effectieve rechtsbedeling. Het Hof moet zijn rechterlijke taken kunnen uitoefenen vrij van elke vorm van ongeoorloofde beïnvloeding, inmenging of dwang.
Sancties en escalatie
Aanleiding voor de verklaring is de reeks sancties die de Verenigde Staten sinds begin 2025 hebben opgelegd op grond van Executive Order 14203, gericht op het opleggen van sancties aan het Internationaal Strafhof. Deze maatregelen troffen meerdere leden van het Hof en leidden onder meer tot beperkingen in de toegang tot essentiële digitale communicatie- en samenwerkingsmiddelen, waardoor het ICC gedwongen was over te stappen van Amerikaanse naar Europese softwareoplossingen. Recent kondigde de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, een gecoördineerde campagne aan tegen het ICC, met onder meer diplomatieke initiatieven, visumbeperkingen en aanvullende sancties in het vooruitzicht.
Volgens de CCBE hebben de sancties verstrekkende gevolgen: aangewezen rechters worden getroffen door bevriezing van tegoeden en een inreisverbod voor de Verenigde Staten, dat zich ook uitstrekt tot hun familieleden. Dit schept een klimaat van juridische onzekerheid en oefent indirecte druk uit op rechters, advocaten en andere juridische professionals, die hierdoor kunnen worden afgeschrikt om volledig deel te nemen aan het werk van het Hof.
Bedreiging voor onafhankelijkheid en Europese soevereiniteit
De CCBE stelt dat sancties tegen internationale rechters wegens handelingen verricht in de uitoefening van hun rechterlijke functie de onafhankelijkheid van de internationale rechtspraak ondermijnen en een gevaarlijk precedent scheppen. Daarnaast tonen de maatregelen volgens de organisatie aan hoe kwetsbaar de Europese Unie is door haar afhankelijkheid van niet-Europese digitale infrastructuur en financiële dienstverleners.
CCBE-voorzitter Roman Završek verklaarde dat sancties tegen rechters en juridische professionals die betrokken zijn bij het werk van het ICC de kern raken van de rechterlijke onafhankelijkheid en de rechtsstaat. Het Hof moet zijn mandaat kunnen vervullen zonder intimidatie, inmenging of dwang.
De CCBE herhaalt haar volledige steun voor het ICC als sleutelinstelling in het internationale strafrechtsysteem en roept Europese instellingen en lidstaten op om zonder verder uitstel het Hof te verdedigen, juridische professionals binnen het internationale rechtssysteem te beschermen en de waarden te handhaven waarop de Europese rechtsorde is gebaseerd. Hier is de volledige statement te lezen.
Bron:
NOvA
