De asieladvocatuur staat onder grote druk: meer dan een kwart van de asieladvocaten overweegt te stoppen, terwijl nieuwe wet- en regelgeving juist zorgt voor meer en complexere zaken. Verschillende organisaties trekken aan de bel.
In Nieuwsuur kwam aan bod dat de Raad voor de Rechtsbijstand (RvR) signaleert dat ruim een kwart van de asieladvocaten wil stoppen met hun werk. Tegelijkertijd verwachten experts dat nieuwe asielregels — zowel vanuit het Europese Migratiepact als de invoering van een Nederlands tweestatusstelsel — zullen leiden tot meer zaken, complexere procedures en meer tijd per zaak. De Nederlandse Orde van Advocaten, de Landelijke Adviescommissie Rechtsbijstand Asiel en Vreemdelingenbewaring, de Raad voor Rechtsbijstand en individuele asieladvocaten delen deze zorgen.
Hoewel het tot nu toe lukt om asielzoekers aan een advocaat te koppelen, maakt de RvR zich zorgen over de toekomst als er extra capaciteit nodig is. Het tweestatusstelsel maakt onderscheid tussen mensen die vluchten vanwege etniciteit, seksuele geaardheid of religie (A-status) en mensen die vluchten voor oorlog of geweld (B-status). Asielzoekers met een B-status krijgen minder rechten en kunnen worden teruggestuurd zodra de situatie in hun land verbetert. Advocaten verwachten dat veel asielzoekers hun B-status zullen willen aanvechten, wat leidt tot nog meer procedures.
Vergrijzing en financiële drempels
De sector kampt bovendien met stevige vergrijzing: ruim 30 procent van de geregistreerde asieladvocaten is ouder dan 60 jaar. Het aantal asieladvocaten daalde van 463 in 2019 naar 371 in 2025. Slechts één advocaat is jonger dan 30 jaar. De hoge werkdruk speelt daarbij een grote rol — de maximale werklast is 225 zaken per jaar, maar sommige advocaten zitten al halverwege het jaar dicht tegen die grens aan.
Ook financieel is het vak weinig aantrekkelijk: asieladvocaten worden pas betaald nadat een zaak is afgerond, wat soms drie tot vier jaar kan duren. Daar komt bij dat steeds minder kantoren verplichte opleidingsplekken aanbieden en dat de benodigde afsluitende cursus de afgelopen twee keer niet doorging wegens te weinig aanmeldingen.
Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid Claudia van Bruggen erkent de tekorten in de sociale advocatuur, maar heeft nog geen concrete oplossing. Ze kijkt onder meer naar samenwerking met de commerciële advocatuur en wil studenten enthousiasmeren voor het vak. Ondertussen waarschuwt de Algemene Rekenkamer dat door het nieuwe systeem de meer dan 50.000 asielzoekers die al op een beslissing wachten, nog langer zullen moeten wachten.
