De blinddoek van Vrouwe Justitia symboliseert dat recht wordt gesproken zonder aanzien des persoons. Maar journalisten in Noorwegen schetsen een ontluisterend beeld. Wie arm, man of buitenlander is, wordt zwaarder gestraft. En dan maakt de leeftijd van de rechter ook nog een groot verschil.
Het Noorse rechtssysteem staat bekend als een van de beste ter wereld. De journalisten van Lighthouse Reports en de publieke omroep NRK plaatsen daar kanttekeningen bij. En daarbij gaan ze niet over een nacht ijs.
De journalisten bouwden een database waarin zij negenduizend vonnissen stopten. Daarnaast voerden zij demografische data in over de rechters en de verdachten. Ook namen zij de misdrijven, verzachtende en verzwarende omstandigheden en de uitgesproken straffen mee in hun onderzoek.
Zwaardere straffen
Zo kwamen zij tot de conclusie dat mannen vrijwel altijd een zwaardere straf krijgen dan vrouwen, ook wanneer de omstandigheden van het misdrijf gelijk zijn. Wie arm is brengt gemiddeld 46 procent meer tijd door achter de tralies dan een rijke persoon die voor hetzelfde vergrijp wordt veroordeeld. Ben je van buitenlandse afkomst, dan levert dat gemiddeld veertien dagen extra gevangenisstraf op.
Ook de leeftijd van de rechters speelt een grote rol. Iemand van Noorse afkomst krijgt gemiddeld één dag extra gevangenisstraf voor elk kaar dat de rechter ouder is dan 35. Voor veroordeelden van buitenlandse afkomst, loopt die extra gevangenisstraf op tot drie dagen voor elk jaar dat de rechter ouder is dan 35.
Lees ook: Gelijkheid voor de wet stopt waar blinde vlek van rechters begint
Hatem Ben Mansour, juridisch adviseur bij de Organisatie Tegen Publieke Discriminatie (OMOD) noemt dit zeer zorgwekken, zegt hij tegen NRK. “Niet alleen omdat het laat zien dat vooroordelen nog altijd een rol spelen, maar ook omdat hoe hoger je in het rechtssysteem komt, hoe ouder de rechters zijn.”
Data gedreven journalistiek
De journalisten gaan er niet vanuit dat dit een exclusief Noors probleem is. Volgens de journalisten van Lighthouse en NRK ontbreekt het in Europa aan data gedreven journalistiek als het gaat om het verslaan van het strafrecht. Europese journalisten zouden, meer dan hun vakgenoten in de VS en Amerika, worden belemmerd in het vergaren van data over rechtszaken.
Lees ook:
