De capaciteitsbehoefte in vrijwel de gehele justitiële keten neemt de komende jaren toe. Volgens nieuwe beleidsneutrale ramingen van het WODC stijgt onder meer de druk op gevangenissen, rechtbanken, bestuursrechtspraak en rechtsbijstand.
Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) heeft nieuwe ramingen gepubliceerd over de capaciteitsbehoefte van de justitiële ketens tot en met 2031. De prognoses vormen de basis voor de begroting van het ministerie van Justitie en Veiligheid voor 2027 en gaan uit van ongewijzigd beleid.
Volgens het WODC zal het aantal geregistreerde misdrijven in de periode 2025-2031 jaarlijks met gemiddeld 0,9 procent toenemen. Ook het aantal geregistreerde verdachten stijgt licht. De instroom van rechtbankzaken bij het Openbaar Ministerie en de instroom van strafzaken bij rechtbanken en gerechtshoven nemen eveneens toe.
Meer druk op gevangenissen en tbs-capaciteit
De grootste groei wordt verwacht bij de intramurale capaciteit. De capaciteitsbehoefte van het gevangeniswezen stijgt volgens de ramingen met gemiddeld 2 procent per jaar. Die ontwikkeling hangt samen met een verwachte toename van voorlopige hechtenis en een stijging van het aantal opgelegde vrijheidsstraffen. Ook de capaciteit van forensisch psychiatrische centra neemt naar verwachting jaarlijks met 2 procent toe.
Daarnaast verwacht het WODC een stijging van de capaciteitsbehoefte bij justitiële jeugdinrichtingen. Het aantal PIJ-maatregelen, jeugddetenties en minderjarige verdachten in voorlopige hechtenis zal volgens de prognoses toenemen.
Groei civiele en bestuursrechtspraak
Ook binnen de civiele en bestuursrechtelijke ketens wordt een stijgende instroom voorzien. Zo neemt het aantal handelszaken bij rechtbanken naar verwachting met bijna 2 procent per jaar toe. Familiezaken stijgen gemiddeld met 1 procent per jaar.
Bij de bestuursrechtspraak voorziet het WODC eveneens groei. De instroom van belastingzaken in eerste aanleg stijgt naar verwachting met gemiddeld 2 procent per jaar. Voor overige bestuurszaken wordt een jaarlijkse stijging van circa 1 procent geraamd. Bij de Centrale Raad van Beroep loopt de verwachte groei op tot gemiddeld 3 procent per jaar.
De vraag naar gesubsidieerde rechtsbijstand blijft volgens de ramingen overwegend stabiel, al stijgt het aantal asieltoevoegingen naar verwachting met 2 procent per jaar. Ook het beroep op het Juridisch Loket en lichte adviestoevoegingen neemt toe.
Het WODC benadrukt dat de prognoses beleidsneutraal zijn. Effecten van nieuwe wet- en regelgeving of recent ingezet beleid zijn niet meegenomen in de ramingen.
