Het kabinet heeft het wetsvoorstel voor een landelijke Onafhankelijk Toezichthouder Advocatuur (OTA) in internetconsultatie gebracht. Het toezicht op advocaten wordt daarmee onafhankelijk van zowel de beroepsgroep als de overheid georganiseerd.
Het wetsvoorstel is het resultaat van een traject dat al jaren loopt over de vraag hoe het toezicht op de advocatuur het beste kan worden ingericht. Momenteel wordt dit toezicht uitgevoerd door de elf lokale dekens. Met het nieuwe wetsvoorstel wordt deze taak ondergebracht bij de landelijke OTA. Deze toezichthouder krijgt een onafhankelijke positie ten opzichte van zowel de overheid als de beroepsgroep, maar wordt organisatorisch wel ondergebracht bij de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA). Volgens het kabinet draagt een landelijk georganiseerde toezichthouder bij aan een meer consistente uitvoering van het toezicht en aan een grotere maatschappelijke legitimiteit.
Bij het model is gezocht naar een balans: voldoende afstand tot de overheid enerzijds, en respect voor de onafhankelijkheid van de advocatuur anderzijds. Daarom krijgt de OTA weliswaar een plek binnen de NOvA, maar wel een zelfstandige wettelijke positie waarmee de taken onafhankelijk worden uitgevoerd.
Bestuur en benoeming
Het bestuur van de OTA gaat uit vijf leden bestaan. De meerderheid daarvan is geen advocaat, waaronder de voorzitter. Het bestuur wordt benoemd door de algemene raad van de NOvA, na een enkelvoudige bindende voordracht van een onafhankelijke benoemingsadviescommissie. Ook de samenstelling en taken van het huidige college van toezicht veranderen: het vernieuwde college moet de legitimiteit van het toezicht vergroten, voorkomen dat het toezicht te veel naar binnen gericht is, en zorgen voor een permanente “gezondheidscheck” op het toezicht.
Klachtrecht blijft nog buiten beeld
Een eerder voorgesteld meldpunt voor klachten is geen onderdeel van dit wetsvoorstel. Het kabinet wil eerst het klachtrecht moderniseren voordat wordt besloten of klachtbehandeling eveneens bij de landelijke toezichthouder wordt ondergebracht. De NOvA brengt in het najaar van 2026 een advies uit over deze modernisering. Op basis daarvan bepaalt het ministerie de verdere inrichting van het klachtrecht, waarbij ook de aangenomen Kamermotie wordt betrokken die vraagt om toezicht en klachtbehandeling bij dezelfde instantie neer te leggen.
De internetconsultatie staat open tot medio september. Daarna verwerkt het kabinet de reacties, wordt het voorstel verder uitgewerkt en naar verwachting begin 2027 voorgelegd aan de Raad van State voor advies. Ondertussen lopen de voorbereidingen voor de OTA door, onder meer met de aanstelling van een kwartiermaker die de toezichthouder gaat opzetten.
Bron:
Advocatenblad
Mr. Online
