Mr. Online publiceerde onlangs de tien geboden voor het bestuursrecht, gepresenteerd door Annalies Outhuijse op basis van honderden annotaties in AB – Rechtspraak Bestuursrecht. De geboden vatten kernwaarden voor bestuur, rechter en burger samen en benadrukken het belang van heldere kennisdeling.
Handzaam normatief kader
Waar de dagelijkse praktijk van het bestuursrecht vaak wordt bepaald door complexe regelgeving en gedetailleerde jurisprudentie, brengen de geboden de essentie terug tot een handzaam normatief kader. De lessen zijn geformuleerd naar aanleiding van meer dan driehonderd annotaties bij uitspraken in AB – Rechtspraak Bestuursrecht en vatten terugkerende thema’s samen.
De meeste geboden richten zich tot bestuursorganen. Zij worden onder meer opgeroepen burgers geen valse hoop te geven, besluiten zorgvuldig en met valide argumenten te motiveren, alleen te handelen met een wettelijke grondslag en evenredig op te treden. Ook het eerbiedigen van rechtsbijstand en het nemen van milieumaatregelen behoort tot dit normatieve pakket.
Onafhankelijkheid
Daarnaast zijn er geboden voor andere actoren in het bestuursrecht. Bestuursorganen en rechters moeten onafhankelijk – in de zin van rolzuiver – en voortvarend zijn, terwijl burgers zich netjes dienen te gedragen in procedures en zich niet verwijtbaar mogen vergissen. Over met name het begrip “onafhankelijkheid” ontstond discussie: de vraag rees of niet eerder “onpartijdigheid” was bedoeld, gezien de democratische inbedding van het bestuur.
Outhuijse verduidelijkt dat het gaat om het zuiver houden van rollen binnen één bestuursorgaan, bijvoorbeeld door belangen strikt te scheiden wanneer een orgaan zowel opdrachtgever als beslisser is. Daarmee moet worden voorkomen dat interne belangenverstrengeling de besluitvorming aantast.
Tien (plus één)
Een opvallend element is het elfde gebod, dat niet tot bestuur of rechter is gericht, maar tot annotatoren zelf. Zij worden aangespoord hun kennis helder te delen en bewust na te denken over hoe zij een zo breed mogelijk publiek kunnen inspireren. In haar LinkedIn-bericht benadrukt Outhuijse dat de grote hoeveelheid opgedane kennis pas echt waarde krijgt als deze toegankelijk en begrijpelijk wordt gemaakt voor meer dan alleen de “AB-intimi”.
