Steeds vaker stappen milieuactivisten en belangenorganisaties naar de rechter in zaken rondom klimaatverandering, de energietransitie en milieuvervuiling. En dat is maar goed ook, zo betoogt Phillip Paiement, hoogleraar Recht en Bestuur in het Antropoceen.
Volgens Paiement, die op vrijdag 29 november zijn inaugurele rede uitspreekt aan Tilburg University, tonen politici een afnemende wil om de moeilijke uitdagingen rondom klimaat en energie serieus aan te pakken. Daarom zullen rechtszaken en de rechter een nuttig forum blijven voor de campagnes van milieuactivisten en belangenorganisaties.
Menselijk handelen
Paiement noemt dit ‘procederen over het Antropoceen’. Het Antropoceen is het tijdperk waarin de atmosfeer en het klimaat op aarde de gevolgen ondervinden van menselijk handelen. De term is al meer dan honderd jaar geleden geïntroduceerd door de geoloog Alexei Pavlov, maar wordt niet algemeen aanvaard. Hij wordt ook niet gebruikt in de officiële tijdschaal van de geologie (bron: Wikipedia).
Door de klimaatverandering worden het rechtssysteem en het openbaar bestuur geconfronteerd met nieuwe vragen over verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid, stelt Paiement. Procesvoering is volgens hem cruciaal voor het onder de aandacht brengen van onrechtvaardigheid en inconsistenties in de wet, veroorzaakt door het Antropoceen. Ook bieden klimaatrechtszaken volgens hem nieuwe inzichten in hoe de wet zou kunnen worden veranderd om deze uitdagingen beter aan te kunnen.
KLM en Urgenda
Als voorbeeld noemt hij een recente rechtszaak tegen KLM vanwege het gebruik van misleidende ‘groene’ claims in productmarketing. Deze zaak was gericht op de juiste handhaving van wetgeving voor consumentenbescherming en tegen oneerlijke handelspraktijken.
Andere zaken hebben betrekking op de samenhang van nieuwe wetten en beleid met grondwettelijke rechten en principes, internationaal recht en mensenrechten. De Urgenda-uitspraak is daar een voorbeeld van.
Lees ook:
