Generatieve AI is inmiddels breed doorgedrongen tot de juridische afdelingen van grote Nederlandse ondernemingen. Bij 99 procent van de ondervraagde General Counsel en Chief Legal Officers wordt de technologie gebruikt. Ruim de helft ziet daardoor ook veranderingen in het type werk dat aan externe advocatenkantoren wordt uitbesteed. Dat blijkt uit een onderzoek State of the Dutch General Counsel 2026.
Aan het tweejaarlijkse benchmarkonderzoek namen 149 General Counsel en Chief Legal Officers deel. Dit onderzoek wordt sinds 2014 onafhankelijk uitgevoerd door onderzoeksbureau Motivaction International. De resultaten werden op 8 oktober gepresenteerd tijdens de GCN Fall Summit in Amsterdam.
Meer dan 70 procent van de respondenten meldt regelmatig of intensief AI-gebruik. Van de juridische afdelingen die AI inzetten, gebruikt 89 procent de technologie voor het samenvatten van documenten, 79 procent voor het opstellen en beoordelen van contracten en 65 procent voor juridisch onderzoek.
Andere eisen aan advocatenkantoren
De gevolgen voor externe advocaten worden steeds zichtbaarder. Volgens 52 procent van de respondenten heeft generatieve AI inmiddels invloed op het soort werkzaamheden dat aan advocatenkantoren wordt uitbesteed.
Daarnaast wil 59 procent vaker gebruikmaken van alternatieve prijsafspraken. Daarbij gaat het vooral om betere budgettering, kostenbeheersing en voorspelbaarheid.
Bij de selectie van advocatenkantoren weegt sectorkennis voor 47 procent van de respondenten zwaar. Het vermogen om als businesspartner op te treden en praktisch advies te geven wordt door telkens 44 procent genoemd. Het uurtarief speelt voor slechts 18 procent een doorslaggevende rol bij de selectie. Traditionele rankings, zoals Chambers en Legal 500, hebben voor de meerderheid weinig invloed.
Toenemende werkdruk
Ondanks de snelle opkomst van AI blijft toenemende wet- en regelgeving de grootste uitdaging voor bedrijfsjuristen. Bijna 39 procent noemt dit als belangrijkste knelpunt. Ook werkdruk en beperkte capaciteit zetten juridische afdelingen onder druk.
Tegelijkertijd neemt de strategische positie van General Counsel toe. Bijna 72 procent rapporteert rechtstreeks aan de CEO of CFO en 84 procent is verantwoordelijk voor corporate governance.
De resultaten wijzen op veranderende verwachtingen van advocatenkantoren: opdrachtgevers hechten steeds meer waarde aan sectorspecifieke expertise, praktisch advies en voorspelbare kosten. Het onderzoek toont echter niet aan dat de totale uitgaven aan externe advocaten daadwerkelijk zijn gedaald.
Lees hier het volledige onderzoeksrapport: State of the Dutch General Counsel 2026
