Rechtbank Limburg en de Provincie Limburg brengen recht, samenleving en cultuur samen in een publiek programma over de democratische rechtsstaat. Op 3 december 2026 spreken onder anderen Ferdinand Grapperhaus en Geert Mak in Maastricht.
In navolging van Mechelen (België) organiseren de rechtbank Limburg en de Provincie Limburg op donderdagmiddag 3 december 2026 de eerste Dag van de Rechtsstaat in Nederland. Onder de titel De rechtsstaat, die vormen we samen staat een inhoudelijk, maar ook cultureel programma op het programma in het Gouvernement aan de Maas in Maastricht.
De democratische rechtsstaat vormt het fundament van onze samenleving. Het is het systeem dat onze vrijheid beschermt, gelijke behandeling waarborgt en ervoor zorgt dat macht nooit onbeperkt is. Tegelijkertijd roept het begrip vragen op: wat betekent de rechtsstaat eigenlijk, hoe werkt die in de praktijk en wat vraagt hij van ons en van de samenleving waarin we leven? Wie maakt de regels, wie controleert ze en wie beschermt onze rechten? De hele Rechtspraak zet zich in om dit verhaal beter onder de aandacht te brengen, en ook regionaal is het onderwerp van gesprek tussen meerdere organisaties.
Van betekenis tot bedreiging
Het middagprogramma begint om 14.00 uur, na een inloop vanaf 13.30 uur. In het eerste deel staat de betekenis van de rechtsstaat centraal, met onder anderen gouverneur Roemer, president van rechtbank Limburg Poelman en vicepresident van de Raad van State Haersma Buma. Na de pauze volgt het onderdeel over de bedreigde rechtsstaat, met drie prominente sprekers: Bart Somers, Ferdinand Grapperhaus en Geert Mak. De dag wordt afgesloten met een netwerkborrel. Aanmelden kan via de website van de Provincie Limburg.
Naast de rechtbank en de provincie zijn het Arrondissementsparket Limburg, de Orde van Advocaten Limburg, Universiteit Maastricht, Open Universiteit Heerlen, Hogeschool Zuyd, De Limburger en Studio Europa bij de organisatie betrokken. Het initiatief is geïnspireerd op de Dag van de Rechtsstaat in Mechelen, waar recht, samenleving en cultuur al jaren samenkomen in een publiek gesprek over de betekenis en toekomst van de rechtsstaat. Limburg geeft daar vanaf dit jaar een eigen vervolg aan.
Breed programma, ook voor togaberoepen
De Dag van de Rechtsstaat maakt deel uit van een reeks activiteiten in Limburg rond dit thema. Eerder dit jaar vonden onder meer jeugddagen bij de rechtbank, een cursus voor gemeenteraadsleden en het MOSaR-symposium over ondermijning en rechtsstaat plaats. De komende tijd volgen nog een aflevering van de podcast Café Europa over de staat van de rechtsstaat in onder meer Polen en Hongarije, een filmvertoning van de documentaire Inn a State of Siege en een lezing door Ybo Buruma in de Muziekgieterij. Grapperhaus geeft op 3 december bovendien ‘s avonds een lezing bij Studium Generale van de Universiteit Maastricht. Op 9 december houdt de Belarussische oppositieleider Svetlana Tichanovskaja de vierde Prinses Beatrix-lezing in de Sint Janskerk. Het hele programma is hier te vinden.
Specifiek voor professionals in de togaberoepen organiseren de rechtbank, het OM en de Orde van Advocaten op 14 april 2027 de middag Toga’s in Limburg, met externe sprekers en een netwerkborrel. In het voorjaar van 2027 volgt nog een discussiebijeenkomst voor met name wetenschappers en studenten, waarvan de invulling nog nader wordt bepaald.
