Een nieuw rapport van CMS laat zien dat Nederland een groot aandeel heeft in de groei van het aantal massaclaims. Wel 13 procent van alle Europese massaclaims komt van Nederlandse bodem.
De 110 massaclaims die in 2021 in Europa werden ingediend, betekenen een groei van 120 procent sinds 2018. Alleen het Verenigd Koninkrijk scoort hoger dan Nederland, met 54 procent. Op de derde plaats staat – met 7 procent – Noord-Macedonië.
Opt-out in plaats van opt-in
In Nederland wordt gewerkt met het zogeheten ‘opt-out’-mechanisme, in plaats van het ‘opt-in’-systeem wat in veel Europese landen geldt. De claims van alle gedupeerden worden gebundeld en collectief bij de rechter aanhangig gemaakt worden. De uitkomst van deze procedure is vervolgens voor alle gedupeerde bindend. Enkel gedupeerden die dit bij de start van de procedure al hebben gemeld, doen niet mee.
Onder andere door de Wet collectieve afwikkeling massaschade zijn de mogelijkheden voor het instellen van massaclaims in Nederland flink verruimd. Regelmatig worden claimzaken tegen (buitenlandse) ondernemingen dan ook bij de Nederlandse rechter afgehandeld. Sinds de invoering van de nieuwe wet hebben er al veertig collectieve zaken in Nederland plaatsgevonden.
Maatschappelijke claims
Maatschappelijke discussies resulteren regelmatig in massaclaims. Zo waren er in 2020 en 2021 minstens vijftien collectieve schadeclaims waarin het draaide om corona. Onder andere Stichting Vijfde Macht (eisten een complete lockdown) en Viruswaarheid (claimden dat de rechter de coronamaatregelen diende op te heffen) dienden een massaclaim in.
Ook de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) zorgt voor een toename van het aantal massaclaims in ons land. In 2021 werden er verschillende collectieve schadeclaims ingediend tegen organisaties die op grote schaal persoonsgegevens verwerkten. Zo werden er in Amsterdam onder andere claims ingediend tegen sociale media Facebook en TikTok. Tot slot is Nederland koploper op het gebied van massaclaims die te maken hebben met mensenrechten. Zo won Milieudefensie in 2021 nog een rechtszaak tegen Shell. Aangemoedigd door deze uitspraak maakte Milieudefensie al bekend zich voor te bereiden op nieuwe massaclaims tegen bedrijven in andere sectoren, zoals de staal-, zuivel- en vleesindustrie.
