Marc Wintgens, advocaat bouw- en vastgoedrecht bij AKD, blikt in Tulpje in Rusland terug op zijn bijzondere tijd als jonge advocaat in Moskou in de jaren negentig. In dit persoonlijke en vaak humoristische verslag beschrijft hij de culturele botsingen, onverwachte avonturen en warme ontmoetingen die zijn verblijf onvergetelijk maakten.
Over de auteur
Marc Wintgens is advocaat bouw- en vastgoedrecht bij AKD, nu als of counsel en daarvoor als partner en bestuurder. Hij heeft eind 2025 een boek geschreven getiteld Tulpje in Rusland, over zijn tijd midden jaren negentig dat hij als jonge advocaat namens Nauta Dutilh gedetacheerd was in Moskou bij een Russisch commercieel advocatenkantoor. Voorts heeft hij diverse juridische artikelen en boeken geschreven, gedoceerd aan diverse universiteiten en is hij al jaren jurylid voor de verkiezing van de Legal Woman of the Year.
Tulpje in Rusland
In Tulpje in Rusland is te lezen dat het niet eenvoudig was om als vreemdeling aan de slag te gaan in het Rusland van de jaren ’90. In een land waar de taal je niet eigen is, kan het moeilijk zijn om je weg te vinden.
Dat blijkt ook uit de verschillende anekdotes van de auteur, Marc Wintgens. Hij vertelt onder meer over een aanvaring met een Russische militair – een van de ‘Rambo’s’ – bij aankomst bij zijn hotel, over de aardige kokkin die hem na enige ‘Babylonische spraakverwarring’ in contact bracht met de enigszins Engelssprekende directrice, en over de norse taxichauffeur die weigerde in te gaan op zijn pogingen om een woordje Russisch te wisselen.
De spraakverwarringen waren niet de enige obstakels die Marc tijdens zijn verblijf in Moskou tegenkwam. Zo werd hij niet direct met open armen ontvangen op zijn nieuwe kantoor, maar wist hij – na het achteroverslaan van een vol glas wodka – toch de harten van zijn collega’s te winnen. Ook het bewaakte hotel waarin hij verbleef was niet altijd even betrouwbaar. Naast de centrale verwarming met een eigen wil en een kolonie kakkerlakken, had hij te maken met een wispelturige bewaker die, al dan niet door toedoen van een fles wodka, regelmatig in diepe slaap verkeerde of ergens in de buurt stond te kletsen. Daardoor moest Marc menigmaal – niet zonder gevaar – over het hek klimmen om binnen te komen.
Naast zijn ervaringen in de Russische advocatuur, waarbij ook de nodige dubieuze praktijken de revue passeerden, belicht Marc enkele kanten van de Russische cultuur. Zo vertelt hij een vermakelijke anekdote over hoe ook Rusland niet bestand bleek tegen de chaos die hevige sneeuwval met zich mee kan brengen, waardoor hij door ontregeld verkeer ruim drie uur te laat op een afspraak arriveerde. Ook Marc’s reis met de Trans-Siberië Express is een reden om het boekje te lezen. Zijn reis bleek geen navertelling van Agatha Christie’s Moord in de Oriënt-Express, maar wél een rijke ervaring vol kleurrijke figuren die ook bij de lezer zullen blijven hangen.
Tulpje in Rusland is geen reisverhaal, geen diepgaande analyse van Rusland in de jaren ’90, en geen politiek of historisch commentaar, maar een eerlijk en vermakelijk persoonlijk verslag van een Nederlands ‘tulpje’ dat zich openstelt voor een nieuwe ervaring in een machtig land. Schokkende en aangename belevenissen wisselen elkaar af, en in het slot lezen we hoe Marc met enige weemoed het vliegtuig terug naar Nederland instapte.
In gesprek met de auteur
Hoe heeft u gekozen welke anekdotes en zaken u wél in het boek opnam en welke niet?
Belangrijk voor mij was dat het boek makkelijk te lezen zou zijn voor iedereen en niet alleen voor advocaten of mensen die zelf in Rusland zijn geweest of anderszins iets met Rusland hebben. Daarop heb ik de anekdotes en zaken die ik beschrijf gekozen. Verder was voor mij belangrijk dat de botsing tussen culturen, van aan de ene kant de Russen die lange tijd in een dictatuur hadden geleefd en sinds een paar jaar moesten wennen aan de vrijheid en de markteconomie en de Westerse -in dit geval Nederlandse- buitenlander aan de andere kant. Ook daarop heb ik de verhalen uitgekozen.
Welke ervaring heeft bij u de grootste indruk achtergelaten?
Een van de beangstigende momenten die ik meemaakte was dat ik in Vladivostok in de gevangenis belandde, na een lange treinreis met de Transsiberië Express van Moskou naar Vladivostok in hartje winter. Volgens de autoriteiten aldaar had ik geen geldig visum voor de stad Vladivostok. Gevolg was dat ik werd opgesloten in een politiecel in een stad zo’n 10 tijdzones verwijderd van Moskou. Ik begon me pas echt zorgen te maken, toen ik zag dat de Rus die door het reisbureau was ingeschakeld voor de transfer van de trein naar het hotel, in totale paniek was en uitstraalde dat het nu helemaal fout ging. Niet duidelijk was ook hoe lang ze mij wilden vasthouden en of ze al of niet een afkoopsom van me wilden hebben. Na een paar uur onderhandelen mocht ik de politiecel weer verlaten, gewapend met een op een oude jaren 50 typemachine uitgetypt visum, voor enkel de stad Vladivostok.
U heeft tijdens uw tijd in Rusland een paar woordjes Russisch geleerd, komt dat nog wel eens van pas?
Na mijn terugkomst uit Moskou, heb ik nog zo’n tien jaar geregeld werkzaamheden gedaan voor Russische clienten, waarbij het spreken van een paar woordjes Russisch wel een pré was. Belangrijker was echter dat ik beter dan veel anderen begreep hoe Russen dachten en werkten, alsook was ze van een advocaat verwachten.
Zou u, als u dezelfde kans nu kreeg, opnieuw als advocaat in Rusland willen werken? Waarom wel of niet?
Nu uiteraard niet. Het huidige Rusland is zeer repressief, zowel naar de eigen bevolking als naar buitenlanders, zeker als ze uit Europa komen. Het Rusland van de jaren 90 was een land in chaos na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie, maar ook van hoop op een nieuwe en betere toekomst. Die is er nu totaal niet. Er zal pas wat veranderen als er een ander regime aan de macht komt en dan nog is het de vraag hoe dat uit zal pakken. Uiteindelijk komt het wel weer een keer goed, maar besef ook dat niemand terugwil naar de chaotische jaren negentig.
Hebben de ervaringen die u in Rusland op heeft gedaan, invloed op uw hedendaagse werk? Zo ja, op welke manier?
Ik besef nu veel beter dan voor mijn verblijf in Rusland, dat mensen uit andere -ook Europese- landen vaak in een andere cultuur zijn opgegroeid en daarom op een andere manier acteren en andere zaken belangrijk vinden. Als je in een dienstverlenend beroep zit zoals de advocatuur, zul je je daarop aan moeten passen. Dat is niet alleen een must, het is ook leuk om op die manier kennis te maken met andere culturen. Het heeft mij geleerd meer een open mind te hebben en niet te snel veroordelend met het vingertje te wijzen.
Tulpje in Rusland is te koop in de boekhandel
