Een notaris is door het Gerechtshof Amsterdam drie maanden geschorst vanwege onzorgvuldig handelen rond een grote schenking van een kwetsbare erflaatster aan haar zoon. Volgens het hof heeft hij kernwaarden als onafhankelijkheid, onpartijdigheid en zorgvuldigheid ernstig geschonden.
Kwetsbare erflaatster, hoge schenking
In augustus 2022 werd een schenkingsakte verleden voor een bedrag van € 182.503 aan de zoon. De moeder overleed in februari 2024 en liet haar dochter en zoon als erfgenamen achter. De schenking was voorbereid door twee belastingadviseurs die door de zoon waren ingeschakeld. In maart 2022 stelden zij een memo op met het voorstel om in 2022 het bedrag aan de zoon te schenken. Volgens dit memo had de moeder het concept op 14 maart 2022 voor akkoord ondertekend, waarna de adviseurs via de zoon scans van het document ontvingen.
Al in 2021 was bij de vrouw MCI, op de grens van dementie, vastgesteld. Zij kreeg bovendien een CIZ‑indicatie voor beschut wonen met intensieve begeleiding. De dochter stelde later dat haar moeder daardoor niet goed meer in staat was om ingewikkelde financiële beslissingen te overzien. In juli 2022 waarschuwde haar advocaat de zoon dat de moeder leed aan dementie, last had van wanen en declaraties ontving voor werkzaamheden waaraan zij zich niets herinnerde. Kort daarna werd bij de rechtbank een verzoek tot onderbewindstelling van haar vermogen ingediend.
Geen deugdelijk onderzoek, geen vrije wil
Toch passeerde de notaris op 2 augustus 2022 de schenkingsakte, en wel bij volmacht. De dag ervoor hadden de vrouw en haar zoon op het kantoor van de notaris volmachten ondertekend in aanwezigheid van alleen een medewerkster. In de volmacht stond de tekst van de schenkingsakte niet opgenomen. De akte werd bovendien pas op diezelfde dag aan de moeder verzonden. Zij kon de daadwerkelijke akte dus niet vóór het tekenen van de volmacht gelezen hebben.
De notaris maakte geen gespreksaantekeningen. In de tuchtprocedure kon hij niet precies aangeven of, en hoe, hij de erflaatster zelf over de inhoud van de akte had gesproken. Volgens de dochter waren er diverse “rode vlaggen”: hoge leeftijd, recente weduwschap, een dementie‑diagnose, een constructie die alleen de zoon (en diens vastgoedmaatschappij) bevoordeelde, en het feit dat het initiatief volledig bij de zoon en zijn adviseurs lag. De notaris had daarom het Stappenplan beoordeling wilsbekwaamheid moeten volgen, maar deed dat niet.
Het hof oordeelt dat de notaris onvoldoende onderzoek deed naar de wilsbekwaamheid en zich onvoldoende ervan heeft vergewist dat de schenking daadwerkelijk de wil van de erflaatster was. Ook heeft hij niet actief gewaakt over haar vrije wilsvorming. Het verzoek kwam van de zoon, de direct belanghebbende, en de notaris trof geen zichtbare maatregelen om beïnvloeding uit te sluiten. Hij verliet zich grotendeels op informatie en instructies van de belastingadviseurs van de zoon.
De Kamer voor het notariaat had eerder al een waarschuwing opgelegd. Het hof vindt die maatregel te licht. Vanwege de ernst van de tekortkomingen, waaronder onjuiste verklaringen in eerste aanleg, legt het een schorsing van drie maanden op, plus een veroordeling in de proceskosten in beide instanties.
Eerder verscheen op Advocatie een artikel over een vergelijkbare zaak: Notaris berispt om wijziging testament dementerende vrouw
