De Nederlandse jurist en technologie-onderzoeker Danny Mekić heeft opnieuw een rechtszaak gewonnen tegen platform X. Het gerechtshof Amsterdam heeft bepaald dat X hem inzage moet geven in zijn persoonsgegevens en moet toelichten hoe die zijn gebruikt bij het onzichtbaar maken van zijn account.
Mekić, promovendus bij het Centrum voor Recht en Digitale Technologie van de Universiteit Leiden (eLaw) en de Technische Universiteit Eindhoven, is al langere tijd verwikkeld in meerdere procedures tegen het socialmediabedrijf X. De uitspraak van het gerechtshof Amsterdam verplicht X om hem op straffe van een dwangsom inzage te geven in zijn persoonsgegevens, zo is hier terug te lezen.
De aanleiding voor de juridische strijd dateert uit oktober 2023, toen Mekić een zogenoemde shadowban opgelegd kreeg op zijn toenmalige Twitter-account. Dat gebeurde nadat hij in een tweet had verwezen naar een artikel van de NOS waarin het woord ‘kinderporno’ voorkwam. Zijn berichten werden sindsdien minder zichtbaar voor andere gebruikers. Pogingen om bij het platform uitleg te krijgen, liepen op niets uit.
Bedrijfsgeheimen als struikelblok
Mekić stapte naar de rechter en eiste op basis van de Algemene Verordening Gegevensbescherming inzage in zijn persoonsgegevens en de verwerking daarvan. De rechtbank oordeelde dat X hem op straffe van een dwangsom specifieke informatie moest verschaffen, onder meer over het interne systeem Guano Notes. Het bedrijf verstrekte echter een geredigeerde versie, omdat volledige inzage ertoe zou leiden dat bedrijfsgeheimen op straat kwamen te liggen.
In het hoger beroep kreeg het hof de ongeredigeerde Guano Notes te zien. Na een afweging van de belangen van beide partijen oordeelde het hof dat X Mekić bijna volledige inzage moet geven in de Guano Notes. Uitzondering hierop zijn de namen van medewerkers en de exacte tijdstippen van de acties. De dwangsom die de rechtbank eerder oplegde — 4.000 euro per dag dat Mekić geen inzage krijgt — blijft van kracht, ook nadat X via een kort geding had geprobeerd daarvan af te komen.
Mekić ontving in februari 2025 de Felipe Rodriquez Award 2024 van privacyorganisatie Bits of Freedom, een prijs die jaarlijks wordt uitgereikt aan voorvechters van digitale rechten. Hij ontving die onderscheiding vanwege het succesvol aanklagen van X voor de shadowbanning-praktijken van het platform. Over zijn eerdere overwinning bij de rechtbank zei Mekić dat het voelde als een mix van vreugde en opluchting, ook al hadden de rechtszaken zijn promotieonderzoek vertraagd.
