De rechtbank van eerste aanleg Antwerpen stopt vanaf 1 september 2026 met het accepteren van digitale conclusies en stukken in strafdossiers. Voorzitter Annelies Laureyssens verwijst naar personeelskrapte, kosten en een veiligheidsrisico als aanleiding voor de stap terug naar papier.
Advocaten die in Antwerpen strafzaken behandelen, kunnen hun stukken vanaf 1 september 2026 niet langer per e-mail bij de griffie aanleveren. Alles moet dan weer fysiek, op papier, worden ingediend. Sinds de coronacrisis gedoogde de rechtbank het digitaal indienen, terwijl de wet dit eigenlijk niet toestaat: het Gerechtelijk Wetboek gaat uit van een schriftelijke neerlegging. Antwerpen was daarmee, aldus voorzitter Annelies Laureyssens, de enige rechtbank in het land die deze soepelere aanpak nog overeind hield. Ze geeft aan dat dit nu niet meer vol te houden is.
Personeel en budget lopen vast
Laureyssens legt uit dat de dubbele indiening, zowel digitaal als op papier, de griffiemedewerkers extra werk oplevert: stukken moeten worden afgedrukt, gescand en telkens vergeleken om na te gaan of de mailversie exact overeenkomt met de papieren versie. Tegelijk krimpt de bezetting: er komt in 2026 geen enkele vervanging voor griffiemedewerkers die stoppen of met pensioen gaan, en het jaar ervoor werd slechts één vacature opengesteld. Ook op financieel vlak knelt het: liefst de helft van het toch al krappe werkingsbudget verdwijnt in printpapier, wat mede komt doordat in strafzaken het papieren dossier nog steeds als enige geldig is. Daar komt een veiligheidsprobleem bij: doordat conclusies steeds omvangrijker worden, sturen advocaten geregeld een downloadlink in plaats van een document, en dat soort links mag om veiligheidsredenen niet geopend worden op de computers van justitie.
Online raadplegen blijft bestaan
Wat wel overeind blijft, is het inscannen van complete strafdossiers, zodat advocaten, magistraten en personeel deze op afstand kunnen bekijken. Die werkwijze bracht het aantal fysieke inzageaanvragen terug van zo’n 2.000 per maand naar vrijwel nul. Met minder mensen en meer werk moest de rechtbank kiezen, en die keuze viel op het behoud van deze scanpraktijk boven het blijven verwerken van digitaal aangeleverde conclusies. Volgens Laureyssens is de huidige maatregel geen permanente oplossing; ze wil hem intrekken zodra de capaciteit dat toelaat, maar durft niet te beloven dat dit binnen een jaar lukt.
De Orde van Vlaamse Balies laat weten het te betreuren dat de digitalisering van justitie hiermee een stap terugzet, en noemt een systeem als DP-a deposit als voorbeeld van waar het naartoe zou moeten.
Bronnen:
Doorbraak
HLN
Orde van Vlaamse Balies
