Bijna 40 procent van de familierechtadvocaten is bedreigd in zaken waarin partnergeweld speelt. In antwoord op Kamervragen licht staatssecretaris Van Bruggen toe hoe bedreigde advocaten worden beschermd en weerbaarder worden gemaakt.
De Kamervragen gaan over het bericht dat familierechtadvocaten steeds vaker worden bedreigd en geïntimideerd. Zoals in een eerder artikel toegelicht blijkt uit onderzoek van Platform Investico, waaraan 440 advocaten deelnamen, dat bijna 40 procent van de familierechtadvocaten is bedreigd in zaken waarin sprake is van fysiek of psychisch geweld binnen een relatie. Dat gebeurt vooral wanneer advocaten een (vermeend) slachtoffer bijstaan. Het gaat onder meer om dreigementen of stalking door de ex-partner van de cliënt en intimidatie tijdens een zitting.
Staatssecretaris Van Bruggen (Justitie en Veiligheid) noemt de beschreven ervaringen zorgwekkend. Advocaten moeten hun werk onafhankelijk, veilig en zonder druk of intimidatie kunnen uitvoeren. Bedreiging raakt niet alleen de advocaat persoonlijk, maar kan ook gevolgen hebben voor de toegang tot het recht en de rechtsbescherming van cliënten. Ook uit onderzoek van Ipsos I&O in opdracht van de NOvA blijkt dat advocaten binnen het personen- en familierecht relatief vaak met agressie, bedreiging en intimidatie te maken krijgen.
Meldingen bijna verdubbeld
Het aantal meldingen bij de dekens steeg van 116 in 2023 naar 204 in 2024 en 212 in 2025. Er wordt niet geregistreerd naar rechtsgebied, en ook politie en OM registreren niet per beroepsgroep. De staatssecretaris erkent het risico dat advocaten bepaalde zaken, zoals rond huiselijk geweld en complexe scheidingen, niet meer willen aannemen. Ongeveer een derde van de advocaten wordt in de beroepsuitoefening beïnvloed door het risico op agressie; na een ernstig incident is dat ongeveer twee derde. Volgens Eef van de Wiel, deken van Noord-Nederland, is dat een probleem voor rechtzoekenden, omdat er momenteel een flink tekort aan familierechtadvocaten is.
Ondersteuning en doorontwikkeling
Volgens de staatssecretaris worden bedreigingen van advocaten zeer serieus genomen. Politie en OM hanteren de herziene Eenduidige Landelijke Afspraken (ELA) en per 1 oktober 2026 geldt de OM-richtlijn voor fysiek geweld tegen functionarissen met een publieke taak. Wel is verdere verbetering nodig bij herkenning, opvolging en terugkoppeling van meldingen en aangiften.
Advocaten kunnen dreiging bespreken met de deken, die kan adviseren over aangifte en in ernstige gevallen korte lijnen heeft met OM en politie. Daarnaast zijn er onder meer een 24/7 noodtelefoon, een noodknop, veiligheidsscans, vertrouwensadvocaten, weerbaarheidstrainingen en afscherming van persoonsgegevens bij het Kadaster. Voor opname in het stelsel beveiligen van personen moet de dreiging tegen het leven gericht zijn en afkomstig zijn van onder meer georganiseerde criminaliteit of (gefixeerde) eenlingen. Is dat niet het geval, maar zijn wel maatregelen nodig, dan vallen die onder de verantwoordelijkheid van de Hoofdofficier van Justitie.
Omdat incidenten nog te vaak voorkomen, wordt de aanpak langs vier lijnen doorontwikkeld: opleiding en professionele ontwikkeling, ondersteuning in de beroepspraktijk, randvoorwaarden voor impactvolle zaken en signalering en samenwerking. Dat sluit aan bij de constatering van de NOvA dat losse trainingen niet volstaan. De Orde ontwikkelt daarom lessen binnen de beroepsopleiding.
