Rechtspraak zet in 2026 vol in op versterking van de rechtsstaat, met meer aandacht voor het perspectief van rechtzoekenden, digitalisering en weerbaarheid van de organisatie. Het jaarplan laat zien hoe rechtbanken, hoven en landelijke diensten hun missie waarmaken door rechtvaardige, toegankelijke, tijdige en transparante rechtspraak te combineren met innovatie en stevige investeringen in kwaliteit, veiligheid en mensen.
Burger en rechtsstaat centraal
De Rechtspraak presenteert 2026 als een scharnierjaar, waarin de klassieke kernopdracht, onafhankelijk rechtspreken, nadrukkelijk wordt verbonden met de vraag wat Nederland vandaag en morgen van haar nodig heeft. Ongeveer 2.700 rechters en raadsheren en 10.800 medewerkers werken aan de afdoening van zo’n 1,5 miljoen zaken, met als leidraad rechtvaardige, toegankelijke, tijdige en transparante rechtspraak.
Opvallend is de nadruk op het burgerperspectief: rechtzoekenden en professionals geven in onderzoeken aan dat zij zich soms onvoldoende gehoord voelen, wat de Rechtspraak aanzet tot kritische zelfreflectie. Dit vertaalt zich in begrijpelijker communicatie, toegankelijkere procedures en initiatieven als wijkrechtspraak, schuldenfunctionarissen en laagdrempelige voorzieningen als de regelrechter, die beter moeten aansluiten bij de leefwereld van mensen.
Digitalisering, innovatie en weerbaarheid
Digitalisering vormt een tweede rode draad in het jaarplan, met verdere uitrol van digitaal procederen in meerdere zaakstromen, online zittingen en verbeterde informatievoorziening via rechtspraak.nl. Daarnaast werkt de Rechtspraak aan een eigen, veilige AI‑infrastructuur en aan AI‑geletterdheid onder medewerkers, zodat technologische hulpmiddelen kunnen worden ingezet zonder afbreuk te doen aan onafhankelijkheid, zorgvuldigheid en privacy.
Tegelijkertijd klinkt zorg door over anti‑institutioneel sentiment en druk op de rechterlijke macht, nationaal én internationaal, waardoor het belang van een sterke trias politica en goede, op mensen gerichte wetgeving wordt onderstreept. Intern investeert de Rechtspraak in leiderschap, opleiding, diversiteit, het onderkennen van onbewuste vooroordelen, integrale beveiliging en duurzaamheid, met het oog op klimaatneutrale rechtspraak en een toekomstbestendige organisatie.
Lees hier het volledige jaarplan
