Strafrechtadvocaten hervatten hun bezoeken aan gedetineerden in de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught, zo meldt de NOS. Na overleg met de Dienst Justitiële Inrichtingen zijn aanpassingen gedaan aan het cameratoezicht, maar fundamentele bezwaren tegen permanent toezicht blijven bestaan.
De strafrechtadvocaten die sinds november geen cliënten meer bezochten in de EBI en op afdelingen voor intensief toezicht, hebben hun staking opgeschort. Aanleiding voor de actie was de invoering van cameratoezicht in de spreekkamers, waar advocaten vertrouwelijk overleg voeren met hun cliënten.
Volgens de advocatuur raakt permanent cameratoezicht aan een kernwaarde van de rechtsbijstand: het recht op vertrouwelijk overleg tussen advocaat en cliënt. Een verdachte moet zich vrij voelen om zijn raadsman volledig te informeren, zonder vrees dat derden meekijken of meeluisteren. Dat uitgangspunt kwam volgens de strafrechtbalie onder druk te staan door de nieuwe toezichtmaatregelen.
Het kabinet voerde het cameratoezicht in met het argument dat moet worden voorkomen dat gedetineerden vanuit detentie criminele activiteiten voortzetten. Daarbij is gewezen op het risico dat vertrouwelijke communicatie wordt misbruikt om informatie naar buiten te brengen. De maatregel leidde tot stevige kritiek vanuit de strafrechtbalie, die waarschuwde voor aantasting van het verschoningsrecht en het ontstaan van een zogenoemd ‘chilling effect’.
Beeldkwaliteit aangepast, onderzoek toegezegd
Na overleg tussen vertegenwoordigers van de strafrechtadvocatuur en de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) zijn aanpassingen doorgevoerd. Volgens DJI is de kwaliteit van de camerabeelden verlaagd, zodat liplezen niet mogelijk is. Ook krijgen advocaten meer inzicht in de wijze waarop het toezicht wordt uitgevoerd.
DJI heeft toegezegd dat onderzoek zal worden gedaan naar de uitvoering van het toezicht in de spreekkamers. Eerder berichtte Advocatie over de bezwaren tegen het risico op liplezen bij het cameratoezicht in de EBI.
Wantrouwen niet verdwenen
Ondanks de aanpassingen spreken advocaten van blijvende zorgen. Het permanente cameratoezicht heeft volgens hen nog altijd een ‘chilling effect’ op gesprekken met cliënten. Ook bestaat volgens de balie onduidelijkheid over de aanwezigheid en noodzaak van technische voorzieningen in de spreekkamers.
De beslissing om het werk te hervatten is mede ingegeven door de belangen van cliënten en de voortgang van lopende strafzaken. Door de staking dreigden procedures vertraging op te lopen. Tegelijkertijd benadrukken advocaten dat het principiële debat over de grenzen van toezicht in een rechtsstaat daarmee niet is afgerond.
Het overleg tussen de advocatuur en DJI wordt voortgezet. Centraal staat de vraag hoe veiligheid kan worden gewaarborgd zonder afbreuk te doen aan het recht op vertrouwelijk overleg tussen advocaat en cliënt.
